بەغدا-INA
ئەمڕۆ دووشەممە، جێگری یەکەمی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران، عەدنان فەیحان دلێمی، داوای ڕاگرتنی ناردنی پارەی بۆ هەرێم کرد تا کاتی ئەنجامدانی یەکلاکردنەوەی تەواوەتیی شایستە داراییەکان.
نووسینگەی ڕاگرتنی جێگری یەکەمی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران لە ڕاگەیەندراوێکدا کە بە دەست ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA) گەیشتووە، ئاماژەی بەوە کردووە: "جێگری یەکەمی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران، عەدنان فەیحان دلێمی، داوای لە حکومەتی فیدراڵی کرد کە دەستبەجێ ڕادەستکردنی هەر بڕە پارەیەک بۆ حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕابگرێت، تا کاتی ئەنجامدانی یەکلاکردنەوەی تەواوەتیی ئەو بڕە پارە شایستانەی کە ڕادەست نەکراون، ئەمەش بەپێی حوکمەکانی یاسای بوودجەی گشتی و ڕاپۆرتی هاوبەشی دیوانی چاودێریی دارایی فیدراڵی و دیوانی چاودێریی هەرێم".
فەیحان بەپێی ڕاگەیەندراوەکە جەختی کردەوە کە "هەر ڕێکارێک پێچەوانەی ئەمە بێت، حکومەت بە تەواوی بەرپرسیار دەکات و دەیخاتە ژێر لێپرسینەوەی یاسایی لەلایەن ئەنجومەنی نوێنەران و سەرۆکایەتییەکەیەوە".
ئاماژەی بەوەشکرد کە: "حکومەتی فیدراڵی پێشوو بە شێوازێکی ئاشکرا سەرپێچی حوکمەکانی یاسای بوودجەی گشتی ژمارە (13)ی کردووە، بەو پێیەی بڕە پارەیەکی وەک مووچەی پێنج مانگ لە ماوەی ساڵی 2025دا ڕادەستی حکومەتی هەرێم کردووە، بێ ئەوەی هیچ بڕە پارەیەک لە داهاتە نانەوتییە شایستەکان وەرگرێت، هەروەها دوو جار دەستبەرداری ئەو بڕە پارانە بووە کە لە ڕاپۆرتە هاوبەشەکەدا دیاریکرابوون و کەمیکردوونەتەوە، سەرەڕای ئەوەی هیچ دەسەڵاتێکی یاسایی نەبووە بۆ ئەنجامدانی ئەم کارە، جگە لە بەردەوامبوونی لە ساڵی 2026دا لەسەر ناردنی پارە بۆ حکومەتی هەرێم بەبێ ئەنجامدانی یەکلاکردنەوە یان قەرەبووکردنەوەی (المقاصة) کە لە رووی یاساییەوە پابەندکەرە بۆ جیاوازی بڕە پارە دیاریکراوەکان، لانی کەم بەپێی ڕێککەوتنی کۆتایی".
ڕوونیشی کردەوە کە "حکومەتی هەرێمی کوردستان پابەند بوو، لە پێناو جێبەجێکردنی حوکمەکانی ماددەی (13) لە یاسای بوودجەی گشتی ژمارە (13)ی ساڵی 2023 و ئەو ڕێککەوتنەی لە نێوان حکومەتی فیدراڵی و حکومەتی هەرێم لە ساڵی 2025دا واژۆکرا، بە ڕادەستکردنی داهاتە نانەوتییەکان کە بڕەکەی (391) ملیار دینار بووە مانگانە بۆ حکومەتی فیدراڵی، ئەمەش لەسەر بنەمای ڕاپۆرتی نیوەساڵانەی هاوبەشی دیوانی چاودێریی دارایی فیدراڵی و دیوانی چاودێریی هەرێم بۆ ساڵی 2025".
ئاماژەی بەوەش کرد کە "لیژنەی وەزاریی شەش قۆڵی لەگەڵ حکومەتی هەرێم گەیشتنە ڕێککەوتنێک بۆ کەمکردنەوەی بڕی پارەکە بۆ (200) ملیار دینار مانگانە، بەڵام حکومەتی هەرێم پابەندی جێبەجێکردنی ئەو ڕێککەوتنەش نەبوو، سەرەڕای پابەندبوونی حکومەتی فیدراڵی بە پێدانی مووچەی ڕۆڵەکانی گەلی عێراق لە فەرمانبەرانی هەرێم لە ماوەی پێنج مانگی یەکەمی ساڵی 2025دا".
تیشکی خستە سەر ئەوەش کە "لە کۆتایی ساڵی 2025دا ڕێککەوتنێکی نوێ هاتە ئاراوە کە حکومەتی هەرێم پابەند دەکات بە پێدانی بڕی (120) ملیار دینار لە داهاتە نانەوتییەکان، لەگەڵ زیادبوونی ساڵانە بە ڕێژەی (10%)، بەمەش ئەو بڕە پارەیەی کە پێویستە لە ساڵی 2026دا ڕادەست بکرێت دەبێتە نزیکەی (132) ملیار دینار مانگانە".
ڕوونیشی کردەوە کە "حکومەتی فیدراڵی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی بۆ ماوەی پێنج مانگ لە ساڵی 2025دا داوە، لە کاتێکدا حکومەتی هەرێم هیچ بڕە پارەیەکی لە داهاتە نانەوتییەکان ڕادەست نەکردووە، هەروەها لایەنی فیدراڵی تەواوی پابەندبوونەکانی خۆی لە ماوەی پێنج مانگی ڕابردووی ئەمساڵدا جێبەجێ کردووە، لە بەرامبەر وەرگرتنی بڕە پارەیەکدا کە مانگانە تەنها لە نێوان (40 بۆ 50) ملیار دیناردا بووە، ئەمەش جیاوازییەکی گەورە لە نێوان ئەو بڕە پارانەدا پیشان دەدات کە شایستەن بەپێی ڕێککەوتنە کارپێکراوەکان و ڕاپۆرتە چاودێرییە هاوبەشەکان".
لە کۆتاییدا ئاماژەی بەوە کرد کە "پابەندبوون بە حوکمەکانی یاسای بوودجەی گشتی و ڕاپۆرتە فەرمییەکانی دەرچوو لە دیوانی چاودێریی دارایی فیدراڵی و دیوانی چاودێریی هەرێم، بنەمای یاسایی پێکدەهێنێت بۆ ڕێکخستنی پەیوەندییە داراییەکانی نێوان بەغدا و هەولێر، بە جۆرێک کە پاراستنی ماڵی گشتی و پاراستنی مافی سەرجەم عێراقییەکان بەپێی یاسا مسۆگەر بکات".
