بەغداد - INA
سەرنجی هاندەرانی عێراقی ڕووی لە ڕووبەڕووبوونەوە یەکلاکەرەوەکەی بەرامبەر هەڵبژاردەی سێنگالە، کە دوا چانسە بۆ بەهێزکردنی هیوای سەرکەوتن بۆ قۆناغی دووەم. ژمارەیەک لە ئەستێرەکانی پێشووی تۆپی پێی عێراق و شیکەرەوە وەرزشییەکان پێیان وایە کە ڕاستکردنەوەی هەڵە تاکەکەسییەکان، سەقامگیریی تەکنیکی، و قۆستنەوەی پاڵپشتی جەماوەری، فاکتەری یەکلاکەرەوە دەبن بۆ بەدیهێنانی سەرکەوتن لەم یارییە چاوەڕوانکراوەدا.
لەو بارەیەوە، یاریزانی پێشووی نێودەوڵەتی، ئەرکان نەجیب، دووپاتی کردەوە کە سەرجەم یارییەکانی کۆمەڵەکە لە سەرەتاوە سەخت بوون، ئاماژەی بەوەش دا کە پێشبینییەکانی پێش دەستپێکردنی پاڵەوانێتییەکە بنەما بوون لەسەر پێویستی پێشکەشکردنی بەشدارییەکی شایستە، کەمکردنەوەی هەڵەکان، و پاراستنی بەرزترین ئاستی تەرکێز، لە پاڵ متمانەیەکی گەورە بە ستافی ڕاهێنەران کە ستراتیژێکی ڕوونیان بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ سەختیی کۆمەڵەکەدا داڕشتبوو.
نەجیب بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕایگەیاند: "پلانەکە لەسەر ئەوە داڕژابوو کە لە دوو یاری یەکەمدا بە کەمترین زیان بێینە دەرەوە، بە هیوای بەدەستهێنانی سەرکەوتن لە بەرامبەر هەڵبژاردەی سێنگال، بەو پێیەی هەردوو هەڵبژاردەی عێراق و سێنگال زیانپێکەوتووترینی ناو کۆمەڵەکە بوون."
وتیشی: "ئەو هەڵە تاکەکەسییانەی کە هاوشانی دوو یارییەکە بوون، لە پاڵ ئەو گۆڕانکارییانەی کە تیپەکە لە هەندێک پێگەدا بەخۆییەوە بینی، بەتایبەت لە هێڵی گۆڵپارێزیدا، بوونە هۆی دروستبوونی دۆخێکی شڵەژان کە ڕەنگدانەوەی لەسەر ئەنجامەکان هەبوو، سەرەڕای ئەوەی هەڵبژاردەکە ئەدایەکی بەکۆمەڵی باش و دیسپلینێکی تاکتیکی ڕوونی بەهۆی کارەکانی ڕاهێنەرەوە نیشان دا."
ئاماژەی بەوەش کرد کە "دەکرا ڕێگری لە لێچوونی ئەم ژمارە زۆرەی گۆڵ بکرێت"، ڕوونیشی کردەوە کە "دۆڕانی قورس کاریگەری دەکاتە سەر باری مەعنەوی و کەسایەتی تیپەکە لە ناو پاڵەوانێتییەکەدا، بەڵام لە هەمان کاتدا گەشبینی خۆی پێش ڕووبەڕووبوونەوەی سێنگال دەربڕی" و جەختی کردەوە کە "دوو یارییەکەی پێشوو دەرفەتێکی پێویستیان بەخشییە ستافی تەکنیکی هەردوو لایەن بۆ خوێندنەوەی ڕکابەرەکەیان، و ئەو ڕاهێنەرەی سەرکەوتوو دەبێت لە خوێندنەوەی خاڵە بەهێز و لاوازەکان، و بە باشی پێکهاتەکە و بەڕێوەبردنی یارییەکە هەڵدەبژێرێت، نزیکترین دەبێت لە بەدیهێنانی ئەنجامێکی پۆزەتیڤ، سەرەڕای سەختیی ڕووبەڕووبوونەوەکە."
نەجیب وتیشی: "بەشداریکردنی زیاتر لە بیست یاریزان لە ماوەی دوو یاری ڕابردوودا، دەرفەتێکی گرنگی بەخشییە ستافی ڕاهێنەران بۆ بەشداریکردنی زۆربەی توخمەکانی هەڵبژاردەکە و هێنانە ناو کەشی ڕکابەرایەتییەکەوە، لە پاڵ دەستنیشانکردنی وردی هەڵە تەکنیکییەکان."
هەروەها ئاماژەی بەو بەها تەکنیکییە کرد کە زێدان ئیقبال لە هێڵی ناوەڕاستدا لەگەڵ زێد ئیسماعیل و ئەمیر عەماری پێشکەشی کرد، و جەختی کردەوە کە "هەڵبژاردەی عێراق لە بەرامبەر هەڵبژاردەی فەڕەنسادا بە وێنەیەکی باشتر دەرکەوت، لە کاتێکدا کە کەرەستەکانی هەڵبژاردەی فەڕەنسا زیاتر ئامادە و تەواو بوون."
ڕوونیشی کردەوە کە "ڕووبەڕووبوونەوەی سێنگال لە ڕووی تەکنیکییەوە جیاوازە لە دوو یارییەکەی پێشوو، چونکە هەڵبژاردەی سێنگال زیاتر پشت بە هێزی جەستەیی دەبەستێت، ئەمەش پێویستی بە ئامادەکارییەکی تایبەتی یاریزانان هەیە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ سروشتی یارییەکەدا."
سەبارەت بە ئامادەبوونی هاندەران، ئەرکان نەجیب ستایشی "پاڵپشتییە گەورەکەی ڕەوەندی عێراقی لە ئەمریکای باکوور و باشوور کرد، بەتایبەتی لە کەنەدا و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا"، و جەختی کردەوە کە "هاندەرانی عێراق سەلماندیان کە نموونەی هاندەری وەرزشیی هۆشیارن، دوای ئەوەی لایەنگرانی یاریگاکانیان پڕکردەوە و بە درێژایی یارییەکە هاواریان بۆ عێراق دەکرد."
وتیشی: "هاندەرانی فەڕەنسا سەرسامی خۆیان بەو شێوازە شارستانییە دەربڕی کە هاندەرانی عێراق پێی هانی هەڵبژاردەکەیان دەدا، و بەردەوامبوونیان لە پاڵپشتیکردن تەنانەت دوای فراوانبوونی جیاوازی گۆڵەکانیش."
لەلایەکی دیکەوە، یاریزانی پێشووتریش ڕیاز مزهر بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕایگەیاند کە لایەنی تەکنیکی و دەروونی گرنگترین فاکتەرە پێش ڕووبەڕووبوونەوەی سێنگال، ئاماژەی بە پێویستی ئەوە کرد کە ڕێگە نەدرێت دۆڕانەکەی بەرامبەر فەڕەنسا یان هەڵە تاکەکەسییەکانی دوو یارییەکەی پێشوو کاریگەری بکەنە سەر باری دەروونی یاریزانان، تاوەکو هەڵەکان نەبنە هاجەسێک کە ڕەنگدانەوەی نەرێنی لەسەر ئەدای تیپەکە هەبێت.
ڕوونی کردەوە کە "داوا لە ستافی ڕاهێنەران دەکرێت پلانێک دابنێن کە ڕێژەی هەڵەکان کەم بکاتەوە، لەگەڵ هەڵبژاردنی ئەو یاریزانانەی کە زۆرترین گونجانیان لەگەڵ شێوازی یارییەکەدا هەیە"، و پێشی وابوو کە "شێوازی (4-5-1) کە هەڵبژاردەکە لە بەرامبەر فەڕەنسادا پشتی پێبەست گونجاوترینە، چونکە ئازادییەکی زیاتر بە یاریزانانی ناوەڕاست دەبەخشێت، و کاریگەری زێدان ئیقبال زیاد دەکات، لەگەڵ ئەگەری بەهێزکردنی لایەنە هێرشبەرییەکان بە بەشداریکردنی یوسف ئەمین و عەلی جاسم یان مارکۆ فەرەج، جگە لە تەرکێزکردن لەسەر قۆستنەوەی باڵەکان و پشت بەستن بە گواستنەوە خێراکان لە بنیاتنانی هێرشەکاندا."
مزهر ئاماژەی بەوەش دا کە "هاندەرانی عێراق پاڵپشتیکەری یەکەم بوون و دەمێننەوە بۆ هەڵبژاردەی نیشتمانی"، و ئاماژەی بە "گرنگی ڕێکخستنی میوانداریکردنی شیکەرەوەکان و کەسایەتییە وەرزشییەکان لە داهاتوودا کرد بەجۆرێک کە بەشداربێت لە دابینکردني پاڵپشتییەکی میدیایی و مەعنەوی ڕاستەوخۆ بۆ هەڵبژاردەی نیشتمانی، بەدوور لە هەر فشارێک کە کاریگەری لەسەر یاریزانان هەبێت."
لەلایەن خۆشییەوە، شیکەرەوەی تۆپی پێ کابتن سەعد حافز، یارییەکەی سێنگالی بەوە وەسف کرد کە گوزارشت لە دەرفەتی تەمەن دەکات بۆ هەڵبژاردەی عێراق بە مەبەستی سەرکەوتن بۆ قۆناغی دووەم، و داوای کرد کە یاریزانان بەدوور بگیرێن لە هەر شتێک کە دەبێتە هۆی فشار یان بێهیوایی، چ لە ڕێگەی هۆکانی ڕاگەیاندنەوە بێت یان لە ڕێگەی ئەو شیکردنەوانەی کە ڕەنگە کاریگەری لەسەر تەرکێزیان هەبێت، و هیوایشی خواست کە هەڵبژاردەی عێراق سەرکەوتن لەم یارییە گرنگەدا بەدەستبهێنێت.
حافز بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕایگەیاند: "ڕووبەڕووبوونەوەی ئەمڕۆ خەسڵەتێکی چارەنووسساز و مێژوویی هەیە"، ئاماژەی بەوەش دا کە "هەڵبژاردەی سێنگال ئاستێکی نایابی لە کۆتا یاری خۆیدا لە بەرامبەر نەرویج پێشکەش نەکرد، و بە هێڵێکی بەرگری ناهاوسەنگەوە دەرکەوت، و شایستەی دۆڕان بوو لەو یارییەدا."
جەختیشی کردەوە کە "هەڵبژاردەی عێراق توانای قۆستنەوەی ئەم لاوازییەی هەیە، بە مەرجێک بە ڕۆحیەتێکی شەڕەنگێزی بەرز و ئارەزوویەکی گەورەوە بچێتە ناو یارییەکەوە بۆ بەدیهێنانی سەرکەوتن، بەجۆرێک کە چانسەکانی بۆ بەردەوامبوون لە کاروانی پاڵەوانێتییەکەدا بەهێز بکات."
