🏠 سەرەکی ڕێبەری خزمەتگوزارییەکانهەڵبژاردنتەکنەلۆژیا و زانستبازاڕ
🏠

بە ژمارە.. دەستەی وەبەرهێنان ڕاستییەکانی پڕۆژەی شاری دارایی و ئابووری لە بەغداد ئاشکرا دەکات

ئاژانسی هەواڵی عێراقی 2026/05/28 14:02

بەغدا - INA

دەستەی نیشتمانیی وەبەرهێنان، ئەمڕۆ پێنجشەممە، ڕاستییە یاسایی و کارگێڕییەکانی پڕۆژەی شاری دارایی و ئابووری لە بەغدا ئاشکرا کرد.

دەستەکە لە ڕاگەیەندراوێکدا کە بۆ ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA) نێردراوە ڕایگەیاندووە: لەسەر بنەمای بڕوای دەستەی نیشتمانیی وەبەرهێنان بە پرەنسیپی شەفافییەتی ڕەها، و ئاگادارکردنەوەی ڕای گشتی و ناوەندە میدیاییەکان لە ڕاستییە گەشەپێدان و یاساییەکانی پڕۆژە ستراتیژییەکانی بەغدای پایتەخت، دەستەکە دەیەوێت چوارچێوە یاساییەکان و سنوورە واقیعییەکانی دەوروبەری پڕۆژەی 'شاری دارایی و ئابووری' تەنیشت ناوچەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بەغداد ڕوون بکاتەوە، ئەمەش بۆ بڕینی ڕێگەی چەواشەکاری یان هەر جۆرە هەڕەشە و فشارێک کە ڕەنگە دەستەکە ڕووبەڕووی ببێتەوە.

ڕاگەیەندراوەکە ئاماژەی بەوە کردووە کە: دۆخی یاسایی زەوییەکە و یەکلاکردنەوەی خاوەندارێتییەکەی بەو شێوەیەیە کە ئەو زەوییانەی دەوروبەری فڕۆکەخانەی بەغدا کە بۆ پڕۆژەکە تەرخانکراون، بەپێی یاسا زەویی دەوڵەتن و موڵکی تایبەتی هیچ لایەن یان کەسێک نین. خاوەندارێتیی ئەم زەوییانە بە شێوەیەکی یاسایی لە نێوان دوو لایەنی فەرمیدایە کە ئەوانیش (وەزارەتی گواستنەوە) و (وەزارەتی دارایی)ن، ئاماژەی بەوەش کردووە کە ئامادەیی ئێستای هەندێک لایەن یان نووسینگە لەسەر زەوییەکانی وەزارەتی گواستنەوە بە 'سەرپێچیی یاسایی' دادەنرێت و هیچ بەڵگەیەکی فەرمییان نییە، لە کاتێکدا ئەو ڕووبەرانەی سەر بە وەزارەتی داراین، مافی تەسەروفکردنیان بەگوێرەی بەرژەوەندیی گشتی بەڕێوە دەچێت.

سەبارەت بە گرێبەستە کشتوکاڵییە پێشووەکان، دەستەکە جەختی کردەوە کە هەموو ئەو گرێبەستە کشتوکاڵیانەی پێشتر لەم ناوچەیەدا درابوون، بەپێی یاسا بە هەڵوەشاوە دادەنرێن، چونکە بەهۆی سەرپێچییەکانەوە کراون بە بارەگای بازرگانی و چێشتخانە و شالێی تایبەت، ئەمەش وای کردووە لە سروشتە یاسایی و سوودە ئابوورییەکەی خۆی دەربچێت کە بۆی تەرخانکرابوو (کە بەدیهێنانی بەرهەمی کشتوکاڵی و خۆبژێویی وڵات بوو).

سەبارەت بە دۆخی ڕاستەقینەی ئاو، دەستەکە ڕوونی کردەوە کە وەزارەتی سەرچاوەکانی ئاو بە فەرمی جەختی کردووەتەوە کە هیچ بەشە ئاوێکی بۆ ئەم زەوییانەی دەوروبەری فڕۆکەخانە تەرخان نەکراوە، چ لە ئێستادا یان لە پلانەکانی داهاتووی نزیکدا، ئەمەش بەهۆی سیاسەتی حوکمڕانیی ئاو و کەمیی سەرچاوەکانەوە. لەسەر ئەم بنەمایە، هێشتنەوەی ئەم ڕووبەرە فراوانانە لە ژێر ناوی 'زەویی کشتوکاڵی'دا بەبێ بوونی یەک دڵۆپە ئاو، بە پەکخستنی گەشەپێدان دادەنرێت، و گۆڕینیان بۆ شارێکی ئابووری کە خزمەتی بەرژەوەندیی گشتی بکات، باشترین بژاردەی نیشتمانییە بۆ دووبارە ئاوەدانکردنەوەیان.

دەربارەی دیدگای گەشەپێدان و کاریگەریی ئابووری لەسەر بەغدا، ڕاگەیەندراوەکە دەڵێت: دیدگای حکومەت بۆ دروستکردنی ئەم شارە لەسەر فەلسەفەی 'بەکارهێنانی تێکەڵاو' (Mixed-Use) بونیاد نراوە، کە چالاکیی بازرگانی، نیشتەجێبوون، پەروەردەیی و خزمەتگوزاریی گشتگیر لەخۆدەگرێت. ئەمەش دەبێتە هۆی چۆڵکردنی ناوەندی پایتەخت لە ڕێگەی گواستنەوەی بارەگای سەرەکیی کۆمپانیاکان و نووسینگە بازرگانییەکان و کۆگا گەورەکان لە ناوچە قەرەباڵغەکانی ناوەڕاستی بەغداوە بۆ شارە نوێیەکە، و دابەزاندنی نرخ و کرێی خانوو و نووسینگەکان لە هەموو ناوچەکانی بەغدا، ئەمەش سوودێکی گشتییە و کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر ژیانی ڕۆژانەی هاووڵاتی و هاوسەنگیی ئابووریی بازاڕ دەبێت.

دەستەکە ئاماژەی بەوەش کردووە کە ئەم پڕۆژەیە تێچووی سفری (0$) لەسەر خەزێنەی دەوڵەت دەبێت و ئابووری نیشتمانی هیچ تێچوویەکی ژێرخانی ئابووری لەئەستۆ ناگرێت، چونکە وەبەرهێنەران و کۆمپانیاکان بە تەواوی و لەسەر ئەرکی خۆیان، سەرجەم ژێرخانە ناوخۆیی و دەرەکییەکانی شاری ئابووری دروست دەکەن و پەرەی پێ دەدەن." هەروەها تیشکی خستە سەر سوودە ماددییەکانی دەوڵەت لە ڕێگەی پابەندبوونی هەر وەبەرهێنەرێک بە پێشکەشکردنی بەخشین و ڕووبەری بونیادنراو و دامەزراوەی خزمەتگوزاری کە خاوەندارێتییەکەیان بەخۆڕایی بۆ دەوڵەت دەگەڕێتەوە.

لە کۆتاییدا دەستەی نیشتمانیی وەبەرهێنان جەختی کردەوە کە بەردەوام دەبێت لە جێبەجێکردنی پلانەکانی چاکسازیی ئابووری و گەشەپێدان، و هەوڵەکانی تێکدان یان فشار و هەڕەشەکان ناتوانن ڕێگری لێ بکەن لە پاراستنی ماڵی گشتی و پەرەپێدانی بەغدای پایتەخت بەپێی یاسا.

بۆ خوێندنەوەی تەواوی هەواڵەکە (ئاژانسی هەواڵی عێراقی)