هەمەڕەنگ – INA
گرنگیپێدان بە شوتی وەک یەکێک لە دیارترین میوەکانی هاوین کە لە نێوان تامی فرێنککەرەوە و بەهای خۆراکی بەرزدا کۆدەکاتەوە، ڕوو لە زیادبوونە؛ چونکە ڕۆڵی تەنها لە تێرکردنی تینوێتی کورت نابێتەوە، بەڵکو چەندین سوودی تەندروستی جۆراوجۆریش دەگرێتەوە.
شوتی بە جێگرەوەیەکی تەندروست بۆ خواردنەوە شیرینەکراوەکان و شەربەتە دەستکردەکان دادەنرێت، ئەمەش بەهۆی تێدابوونی ڕێژەیەکی بەرزی ئاو کە دەگاتە نزیکەی 91%، ئەمەش دەیکاتە هەڵبژاردەیەکی سووک و فرێنککەرەوە لە کەشوهەوای گەرمدا.
لە ڕووی خۆراکییەوە، یەک کوپ لە شوتی لەتکراو (نزیکەی 152 گرام) نزیکەی 46 کالۆری و 9 گرام شەکری تێدایە، لەگەڵ ئەوەی دەوڵەمەندە بە توخمە بەسوودەکان بۆ جەستە.
شوتی بە یەکێک لە دەوڵەمەندترین میوەکان بە دژەئۆکسانی "لیکۆپین" دادەنرێت، کە بەرپرسە لە ڕەنگە سوورەکەی، ئەمەش بەشدارە لە کەمکردنەوەی هەوکردن و پشتگیریکردنی تەندروستی دڵ. هەروەها ترشی "ئێڵ-سیترۆلین"ی تێدایە، کە یارمەتی باشترکردنی ڕۆیشتنی خوێن و دابەزاندنی پەستانی خوێن دەدات لە ڕێگەی هاندانی بەرهەمهێنانی ئۆکسیدی نایتریک لە جەستەدا.
سەرباری ئەوەش، شوتی کۆمەڵێک ڤیتامین و کانزای گرنگ دابین دەکات، وەک ڤیتامین (A) کە بەرگری جەستە بەهێز دەکات، و ڤیتامین (C) کە یارمەتی بەرەنگاربوونەوەی هەوکردن دەدات، لەگەڵ پۆتاسیۆم و مەگنیسیۆم کە بەشدارن لە پاڵپشتیکردنی فرمانەکانی ماسولکە و ڕێکخستنی هاوسەنگی شلەمەنییەکان لە جەستەدا.
داتاکانی وەزارەتی کشتوکاڵی ئەمریکا ئاماژە بەوە دەکەن کە کوپێک شوتی نزیکەی 12 گرام کاربۆهیدراتیشی تێدایە، لەگەڵ چۆڵبوونی لە چەوری و سۆدیۆم، ئەمەش بەهای ئەو وەک خۆراکێکی تەندروستی سووک بەرز دەکاتەوە.
دکتۆرە تیفانی برۆنۆ، پسپۆڕی خۆراک لە Switch4Good ڕایگەیاند، شوتی تایبەتمەندە بە دەوڵەمەندییەکەی بە دژەئۆکسانی لیکۆپین، کە پاڵپشتی تەندروستی دڵ و دەمارەکان دەکات، جگە لە تێدابوونی سیترۆلین کە ڕۆیشتنی خوێن باشتر دەکات و یارمەتی پاراستنی پەستانی خوێنی تەندروست دەدات، فەزڵەن لەسەر ناوەڕۆکە سروشتییەکەی لە پۆتاسیۆم و مەگنیسیۆم.
لای خۆشییەوە، لارا ویتسۆن، پسپۆڕی خۆراک لە نەخۆشخانەی کلیفلاند ڕوونی کردەوە کە شوتی هەڵبژاردەیەکی هاوینەی بەسوودە، چونکە یارمەتی شێدارکردنەوەی جەستە دەدات و پاڵپشتی تەندروستی گشتی دەکات بەهۆی دەوڵەمەندییەکەی بە توخمە خۆراکییەکان.
لێکۆڵینەوە زانستییە نوێیەکان جەخت لەوە دەکەنەوە کە شوتی ڕۆڵێکی گونجاوی هەیە لە پاڵپشتیکردنی تەندروستی دڵ و یارمەتیدان لە کۆنتڕۆڵکردنی کێشدا. شیکردنەوەیەک بۆ چەندین لێکۆڵینەوە نیشانی داوە کە زیادبوونی بەکارهێنانی لیکۆپین بەستراوەتەوە بە باشتربوونی پەستانی خوێن و کەمکردنەوەی مەترسی تووشبوون بە نەخۆشییەکانی دڵ.
هەروەها لێکۆڵینەوەیەک کە لە ساڵی 2022دا ئەنجامدراوە ئاماژەی بەوە کردووە کە شەربەتی شوتی ڕەنگە یارمەتیدەر بێت لە پاڵپشتیکردنی فرمانی دەمارەکانی خوێن لە لای کەسانی پێگەیشتووی تەندروست، لە کاتێکدا لێکۆڵینەوەیەکی تر نیشانی داوە کە خواردنی ڕۆژانەی شوتی یارمەتی هەندێک لە بەشداربووانی داوە بۆ هەستکردن بە تێرییەکی زیاتر و دابەزینێکی کەمی کێش و پەستانی خوێن.
لە لێکۆڵینەوەیەکی تردا کە منداڵان و مێردمنداڵانی گرتووەتەوە، ئەنجامەکان نیشانیان داوە کە خواردنی شەربەتی شوتی بەشداربووە لە باشتربوونی کەم لە نیشاندەرەکانی چەوری لە جەستەدا بەراورد بە خواردنەوە شەکردارەکان.
سەرچاوە: ئاژانسەکان