بەغدا - محەمەد تاڵبی
ئەمڕۆهەینی وەزارەتی كشتوكاڵ پلانێكی حەوت خاڵی بۆ سنوورداركردنی بڵاوبوونەوەی ماسی سلوری ئەفریقی ڕاگەیاند و دووپاتیكردەوە كە كەمی ئاوی شیرین لە هەندێك ناوچەی تاڵاو كەشێكی گونجاوی بۆ زۆربوونی ئەو ماسیانە ڕەخساندووە.
وەلید محەمەد ڕەزووقی، بەڕێوەبەری گشتیی بەشی سامانە ئاژەڵییەكان لە وەزارەت، بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاند: پلانی وەزارەتی كشتوكاڵ تیشك دەخاتە سەر زیادكردنی ژمارەی ماسی عێراقی، لەوانە بونی شەبوت و گەتان و هەروەها ماسی كارپ و سێ جۆری وەك عادی و عەشبی و فزی، جەختیشی لەوە كردەوە كە وەزارەتەكە هیچ پەیوەندییەكی بە زۆری بەڵتی و سلوری ئەفریقی نییە.
ئاماژەی بەوەشكرد : پێدەچێت هاتنی ماسی سلور بۆ ناو عێراق لە ڕێگەی ڕووباری فوراتەوە بێت، بەو پێیەی بە شێوەیەكی سروشتی لە توركیا و سوریا بەخێو دەكرێن، یان لە قەفەزی هەڵدەفڕێت یان لە گۆمی زەویدا، ڕوونیشیكردەوە، ئەو بڕە زۆرەی ئاو لە لایەنی توركیا و سوریاوە دەڕژێت، ڕەنگە هۆكار بووبێت بۆ دزەكردنیان بۆ ناو ژینگەی عێراق و زیادبوونی ژمارەیان لەم ماوەیەی ئێستادا، هەروەها ووتیشی : هەروەها ئەگەری ئەوە هەیە لە ڕێگەی چەندین ڕێگەی جیاوازەوە بڵاوبێتەوە، لەنێویاندا باڵندەی كۆچبەر كە ڕەنگە هێلكەكانیان لە نێوان ئاوەكاندا بگوازنەوە، دابەشبوونی لە ناوچەكانی ئاوی سوێردا چڕبووەتەوە، وەكو تاڵاوەكانی دەلمج، بەتایبەتی لە ناوچە كەم ئاوییەكان.
ڕوونیشیكردەوە : بوونی ئەم جۆرە لە ژینگەی عێراقدا شتێكی نوێ نییە، بۆ یەكەم جار لە ساڵی 2023 وەك ماسییەكی داگیركەر تۆماركراوە، هەرچەندە بە ژمارەیەكی سنووردار، لێكۆڵینەوەیەك كە لە گۆڤارێكی سەر بە زانكۆی بەسرە بڵاوكراوەتەوە، هەروەها دیكۆمێنتی بینینی ئەم جۆرە ماسییەی كردووە.
ڕەزووقی جەختی لەوە كردەوە : كە ئەم جۆرە مەترسی لەسەر ژینگەی ناوچەكە دروست دەكات بەهۆی گونجانی بەرزی لەگەڵ بارودۆخی سەختی ژینگەدا، دەركەوتنی لە تاڵاوەكانی دەلمج پەیوەندی بە كەمی ئاوەوە هەیە، بەو پێیەی ناوچەكە پشت بە ئاوی ئاوەڕۆی كوالیتی نزم دەبەستێت كە تایبەتمەندە بە بەرزی خوێ و ئاستی كەمی ئۆكسجین- بارودۆخێك كە سوودێكی پێدەبەخشێت بە بەراورد بە ماسییەكانی عێراق، كە ئاوی شیرینیان پێ باشترە، ڕوونیشی كردەوە كە بەردەوامی كەمی ئاوی شیرین دەرفەتێك بۆ بڵاوبوونەوەی ئەو جۆرانە دەڕەخسێنێت كە بەرگەی ژینگە تێكچووەكان دەگرن، وەك بەڵتی و ماسی سلووری ئەفریقی، ئەم جۆرە ماسییەی دوایی خاوەنی میزەڵدانی مەلەكردنە كە وای لێدەكات بەرزبێتەوە بۆ سەر ڕووی ئاوەكە و هەوای بەرگەهەوا هەناسە بدات، نەك تەنها ئۆكسجینی تواوە.
ئاماژەی بەوەشكرد : وەزارەتی كشتوكاڵ پلان و ڕێكارەكانی بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ ئەم جۆرە داڕشتووە، لەوانەش نەخشەكێشانی شوێنەكانی بە بەكارهێنانی تەكنەلۆژیای جی پی ئێس بە هەماهەنگی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتییەكانی كشتوكاڵ، ئەمەش بریتییە لە پێكهێنانی تیمێكی نیشتمانی كە پێكهاتووە لە لایەنە پەیوەندیدارەكان لە وەزارەتەكانی كشتوكاڵ و ژینگە، كۆلێژەكانی كشتوكاڵ، پزیشكی ڤێتێرنەری، و زانست، هەروەها ڕێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی وكۆمەڵەكانی ماسیگرتن، بە ئامانجی دیاریكردنی بوارەكانی دابەشبوونی و پەرەپێدانی میكانیزمەكانی كۆنترۆڵكردنی.
ئاماژەی بەوەشكرد : پێشنیارەكان بریتین لە هاندانی ماسیگرەكان بۆ گرتنی ئەو ماسیانە لە بەرامبەر هاندانێكی داراییدا، هەروەها داواكردن لە خاوەنی پرۆژەكانی دەواجین كە سوود لە تێكەڵەی ماسی لە خۆراكی دەواجین بەكاربهێنن، هەروەها ئەگەری بەكارهێنانی ڕۆنی ماسی لێكۆڵینەوەی لەسەر دەكرێت، لەگەڵ لێكۆڵینەوە لە ئەگەری دروستكردنی بەربەست لە هەندێك ناوچەی ڕووبارەكاندا بۆ سنوورداركردنی بڵاوبوونەوەی.
