بەدواداچوون – INA
بەرهەمهێنانی چین لە نەوتی خاو و پاڵاوتنی، پاشەکشەیەکی بەرچاوی لە ماوەی مانگی حوزەیرانی ڕابردوودا تۆمارکرد، تا بگاتە نزمترین ئاستی خۆی لە دوای سەرهەڵدانی پەتای "کورۆنا" لە ساڵی ٢٠٢٠دا، ئەوەش لەژێر قورسیی گرژییە جیۆپۆلەتیکییەکان و بەرزبوونەوەی جیهانیی نرخەکان کە سێبەری خستووەتە سەر قەبارەی خواست لە دووەم گەورەترین ئابووریی جیهاندا.
داکشانێکی توند لە پاڵاوتن و بەرهەمهێنانی ناوخۆییدا
نوێترین داتاکانی دەرچوو لە مەکتەبی نیشتمانیی ئاماری چینی، کە ئاژانسی هەواڵی عێراقی، بەدواداچوونی بۆ کردووە، ئاماژەیان بەوە کردووە: "بەرهەمهێنانی پاڵاوگە چینییەکان بە ڕێژەی ١٧.٧٪ بەراورد بە ساڵی ڕابردوو دابەزیوە، بۆ ئەوەی بگاتە ٥١.٢٤ ملیۆن تۆنی مەتری، کە هاوتایە لەگەڵ ١٢.٤٧ ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا".
داتاکان دەڵێن: کە "بەرهەمهێنانی ناوخۆیی چین لە نەوتی خاو ئەویش لە حوزەیراندا بە ڕێژەی ٠.٥٪ لەسەر بنەمای ساڵانە دابەزیوە، و ١٨.١٢ ملیۆن تۆنی تۆمارکردووە، بۆ ئەوەی ڕێژەی بەرهەمهێنان بگەڕێتەوە بۆ ئاستگەلێکی هاوشێوەی ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٨ و لە کاتی لووتکەی پەتایەکەدا لە ئاداری ٢٠٢٠دا تۆمارکرابوو".
لە هەمان چوارچێوەدا، کۆمپانیای ڕاوێژکاری چینی "ئۆیڵ کیم" ئاشکرای کردووە لەسەر "پاشەکشەی ڕێژەی بەکارھێنانی یەکەکانی دڵۆپاندنی نەوتی خاو لە وڵاتەکەدا بۆ ٥٧.٧٢٪ لە ماوەی حوزەیراندا، بە دابەزینێکی بڕی ٣.٢٨٪ لەسەر بنەمای مانگانە، و ١٣.٠٩٪ لەسەر بنەمای ساڵانە".
شیکەرەوەی ئابووری لە کۆمپانیای "فۆرتێکسا"، ئێما لی، ئەم پاشەکشەیەی گەڕاندەوە بۆ "لاوازیی خواستی ناوخۆیی و ئەو سنووردارکردنانەی کە بەسەر هەناردەکردنی بەرهەمە نەوتییە پاڵێوراوەکاندا سەپێنراون".
ڕاکێشانی پێوانەیی لە کۆگا نەوتییەکان
لە ڕووی دابینکردنەوە، نیشاندەرە فەرمییەکان ڕوونیان کردووەتەوە کە پرۆسەکانی ڕاکێشان لە کۆگاکانی نەوتی خاو لە چین زیادی کردووە بە تێکڕای نزیکەی ملیۆنێک بەرمیل لە ڕۆژێکدا، بەهۆی کەمبوونەوەی خستنەڕوو و بەرزبوونەوەی نرخەکان.
پاشخانی هاوردەکردن: چین (گەورەترین هاوردەکاری وزە لە جیهاندا) داهاتی نەوتی خۆی بە ڕێژەی ٤١٪ لە حوزەیراندا کەمکردەوە، بە پاڵپشتیی كەشتییە گەشەسەندووەکەی لە ئۆتۆمبێلی کارەبایی کە یارمەتیدەر بوو لە ڕێکخستنی بەکارهێنانی سووتەمەنی باودا.
پشتبەستن بە یەدەگ: کەمکردنەوەی هاوردەکردن بەستراوەتەوە بە بەرزکردنەوەی تێکڕای ڕاکێشان لە یەدەگە نەوتییەکان بە ڕێژەیەک کە گەیشتووەتە ٨٥٪ بەراورد بە مانگی ئایاری ڕابردوو.
خەمڵاندنەکانی "ڕۆیتەرز": لێکدانەوە سەربەخۆکان نیشانی دەدەن کە دابەزینێک لە کۆگا نەوتییەکانی چیندا هەبووە بە تێکڕای ٩٤٠ هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا لە حوزەیراندا، بەراورد بە ٤٨٧ هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا لە ئایاردا.
گەشەی کەرتی گاز و سووتەمەنی بەردین
لە بەرامبەر پاشەکشەی نەوتدا، داتا فەرمییەکان هاوسەنگییەکیان لە کەرتەکانی تری وزەدا نیشانداوە:
گازی سروشتی: بەرهەمهێنانی گاز بە ڕێژەی ١.١٪ لەسەر بنەمای ساڵانە لە حوزەیراندا بەرزبووەوە بۆ ئەوەی بگاتە ٢١.٤ ملیار مەتر سێجا، بۆ ئەوەی کۆی بەرهەمهێنان لە سەرەتای ئەمساڵەوە بەرزبێتەوە بۆ ١٣٣ ملیار مەتر سێجا (بە زیادبوونی ١.٦٪).
وزەی گەرمی: گەشەی کردووە بەرهەمهێنانی وزەی بەرهەمھاتوو لە سووتەمەنی بەردین (خەڵوز و گاز) بە ڕێژەی ٠.٥٪ لە حوزەیراندا، و گەشەیەکی کۆی گشتیی لە ماوەی نیوەی یەکەمی ساڵدا بە ڕێژەی ٢.٩٪ تۆمارکردووە.
کۆی گشتی بەرهەمهێنانی وزە: کۆی بەرهەمهێنانی وزەی کارەبا لە چین لە ماوەی حوزەیراندا بە ڕێژەی ٢٪ زیادی کردووە بۆ ئەوەی بگاتە ٨٢٧.٦ ملیار کیلۆوات/کاژێر، بۆ ئەوەی مجەمەلی بەرهەمهێنانی نیوەی یەکەمی ئەمساڵ بگاتە نزیکەی ٤.٧٥ تریلیۆن کیلۆوات/کاژێر، بە زیادبوونێکی ساڵانە کە گەیشتووەتە ٣.٥٪.
