هەمەڕەنگ – INA
توێژینەوەیەک کە لەلایەن زانایانی زانکۆی نیشتمانیی توێژینەوە (قوتابخانەی باڵای ئابووری) لە ڕووسیا ئەنجامدراوە، دەریخستووە کە بەرزکردنەوەی کەمترین نرخی فرۆشتنی تاکی جگەرە، کاریگەرییەکی زۆرتری هەیە لە کەمکردنەوەی بەکارهێنانی توتن بەراورد بە سەپاندنی پشک (کۆتا) بەسەر فرۆشتندا.
نووسینگەی ڕاگەیاندنی زانکۆکە ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەم دەرەنجامە لەلایەن دکتۆر لیودمیلا زاسیمۆڤا، مامۆستای یاریدەدەر لە بەشی ئابووریی جێبەجێکراو لە کۆلێژی زانستە ئابوورییەکان، و دکتۆر ئەلینا بێریۆکۆڤا، شرۆڤەکار لە سەنتەری توێژینەوەی سیاسییە پێکهاتەییەکان لە زانکۆکە بەدەستهاتووە.
بەگوێرەی نووسینگەکە، هەردوو توێژەرەکە داتاکانی دەستەی ئاماری ڕووسیا (Rosstat)یان بۆ ٨٢ هەرێمی ڕووسیا لە نێوان ساڵانی ٢٠١١ بۆ ٢٠٢٣ شیکردووەتەوە، کە توێژینەوەکە ١٠٦٦ حاڵەتی چاودێریکردنی گرتووەتەوە. دەرکەوتووە کە بە تێکڕا هەر جگەرەکێشێک مانگانە ٢.٩ پاکەت جگەرە دەکڕێت، و نزیکەی ١٧٦ ڕۆبڵ (بە نرخەکانی ساڵی ٢٠١١) خەرج دەکات، کە دەکاتە نزیکەی %٣.٦ی کۆی گشتیی خەرجییەکانی بەکاربردنی.
توێژینەوەکە دەریخستووە کە بەکارهێنانی جگەرە بە شێوەیەکی بەرچاو لە نێوان هەرێمەکانی ڕووسیادا جیاوازە؛ کەمترین ڕێژەی جگەرەکێشان لە ناوچەی باکووری قەوقاز تۆمارکراوە، کە تێیدا بەکارهێنان لە نێوان ٠.٠٦ بۆ ١.٢٦ پاکەت بووە لە مانگێکدا، لە کاتێکدا بەرزترین ڕێژە لە ناوچەی خۆبەڕێوبەری نینیتس، ناوچەی خۆبەڕێوبەری یامالۆ-نینیتس، و کامچاتکا تۆمارکراوە، کە تێیدا بەکارهێنان گەیشتووەتە نزیکەی ٩ پاکەت لە مانگێکدا.
هەردوو توێژەرەکە گەیشتوونەتە ئەو دەرەنجامەی کە نەرمی داواکاری نرخ نەرێنی بووە، واتە دابەزینی توانای کڕینی جگەرە بە ڕێژەی %١ دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی بڕی کڕین، بەڵام خەرجیی جگەرەکێشەکان بە ڕێژەی %٠.٢٨ بەرز دەبێتەوە؛ ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی زۆربەیان دەست لە جگەرەکێشان هەڵناگرن، بەڵکو ڕوو لە جۆرە هەرزانترەکان دەکەن. هەروەها زیادبوونی داهاتی ڕاستەقینە بە ڕێژەی %١ دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی بەکارهێنان بە ڕێژەی %٠.٢٤، ئەمەش واتە کەمکردنەوەی ڕێژەی جگەرەکێشان پێویستی بە بەرزکردنەوەی نرخەکان هەیە بە خێراییەک کە زیاتر بێت لە گەشەی داهاتی دانیشتووان.
بێریۆکۆڤا وتی: "لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١٦، ڕێژەی جگەرەکێشان لە ڕووسیا لە %٣٩.٤ بۆ %٣٠.٩ دابەزی، بەڵام ئەم ڕەوتە لە ماوەی دە ساڵی ڕابردوودا وەستاوە، چونکە هەندێک لە جگەرەکێشەکان خۆیان لەگەڵ بەرزبوونەوەی نرخەکاندا دەگونجێنن لە ڕێگەی گواستنەوە بۆ جۆرە هەرزانترەکان یان بەرهەمە نایاساییەکان."
بە بڕوای هەردوو توێژەرەکە، ئامرازی سەرەکیی سیاسەتی بەرەنگاربوونەوەی جگەرەکێشان بریتییە لە دیاریکردنی نرخێکی یەکگرتووی فرۆشتن بۆ سەرجەم جۆرەکانی پاکەتی جگەرە، و ئاماژەیان بەوە کردووە کە بەدەستهێنانی ئەنجامی بەرچاو پێویستی بە بەرزکردنەوەی نرخەکان هەیە بە ڕێژەیەک کە تێپەڕ بێت لە ڕێژەی زیادبوونی داهاتی خەڵک.
سەرچاوە: ڕووسیا تودەی
