بەغدا - INA - نەسار حاج
سەردانەكەی داهاتووی عەلی فالح زەیدی سەرۆك وەزیران بۆ ئەمەریكا گرنگییەكی ستراتیژی هەیە بە لەبەرچاوگرتنی گرنگیدانی حكومەتی عێراق بە فراوانكردنی هاوبەشییە ئابوورییەكانی لەگەڵ زلهێزەكان و كردنەوەی ڕێگەی نوێ بۆ هاریكاری لە بوارە جیاجیاكان بەتایبەتی وەبەرهێنان و وزە و تەكنەلۆجیا و كەرتی دارایی، ئەم سەردانە لە كاتێكدایە كە عێراق لە هەوڵی ڕاكێشانی وەبەرهێنانی ڕاستەوخۆی بیانیدایە لە ڕێگەی خستنەڕووی كۆمەڵێك دەرفەتی وەبەرهێنان لە كەرتە گرنگەكاندا، جگە لە بەهێزكردنی هاوكاری لەگەڵ كۆمپانیا پێشەنگەكانی ئەمریكا، هاوتەریب لەگەڵ بەرنامەی حكومەت كە ئامانجی هەمەچەشنكردنی ئابوورییە.
لەمبارەیەوە ئەندامی پەرلەمان وەفا تائی دووپاتی كردەوە كە عێراق ئێستا خاوەنی ژینگەیەكی یاسایی پاڵپشتە بۆ وەبەرهێنان، ئاماژەی بە پێویستی گرتنەبەری ڕێوشوێنێك كرد كە سەرمایەگوزارییەكان بۆ لای خۆی ڕابكێشێت.
تائی بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاندووە : سەردانەكەی داهاتووی عەلی فالح زەیدی، سەرۆك وەزیران بۆ ئەمەریكا هەنگاوێكی گرنگە بۆ پتەوكردنی پەیوەندییە دووقۆڵییەكان بەتایبەتی لە كەرتی ئابووری و وەبەرهێنان، ئەو ڕوونیكردەوە كە پێشبینی دەكرێت سەردانەكە دەرفەتەكانی هاوكاری لەگەڵ كۆمپانیا ئەمریكییەكان فراوانتر بكات، هەروەها ئاسۆكانی هاوكاریكردن لە كەرتەكانی وزە و ژێرخانی و تەكنەلۆژیادا بكۆڵێتەوە، ئاماژەی بەوەشكرد، ئەم سەردانە ڕەنگدانەوەی پەرۆشی حكومەتی عێراقە بۆ بەهێزكردنی هاوبەشییە نێودەوڵەتییەكان و چەسپاندنی متمانە بە ئابووری عێراق، ئەمەش بەشدار دەبێت لە پاڵپشتیكردنی هەوڵەكانی گەشەپێدان و ڕاكێشانی وەبەرهێنانی كوالیتی بەرزتر بۆ وڵات،ئاماژەی بەوەشكرد، عێراق چوارچێوەیەكی یاسایی دابین دەكات كە ئاسانكاری دەكات بۆ گەیشتن بە بازاڕی عێراق بۆ وەبەرهێنانی بیانی لەڕێگەی كۆمەڵێك یاسا و ڕێسایەوە كە گەرەنتی و ئاسانكاری پێویست بە وەبەرهێنەرانی بیانی دەبەخشێت، دیارترینیان یاسای وەبەرهێنانە كە هاندان و لێخۆشبوون دابین دەكات، پاراستنی سەرمایەی بیانی مسۆگەر دەكات، ڕێگە بە خاوەندارێتی دەرەكی دەدات لە پڕۆژەكان لە زۆرێك لە كەرتەكاندا، هەروەها ڕێكارەكانی وەبەرهێنان ئاسان دەكات، ئەو ڕوونی كردەوە كە حكومەت بەردەوامە لە كاركردن لەسەر پەرەپێدانی ژینگەی یاسادانان بۆ ڕاكێشانی زیاتری وەبەرهێنانی بیانی و بەرزكردنەوەی بەشدارییان لە گەیشتن بە گەشەپێدانی ئابووری، جەختی لەوە كردەوە كە یاساكانی عێراق حكومەت بە ئاسانكردنی ڕێكارەكانی وەبەرهێنان، پەسەندكردنی پرەنسیپی یەك وێستگەیی، و دانانی چوارچێوەی كات بۆ تەواوكردنی مامەڵەی وەبەرهێنەران، بەشداربووە لە كەمكردنەوەی ئاڵۆزییە ئیدارییەكان و زیادكردنی، بەدەستهێنانی ئەنجامە ئەرێنییەكان لەسەر زەوی ئەو ڕوونیكردەوە كە ئەم چاكسازییانە ڕاستەوخۆ كەشوهەوای وەبەرهێنانیان باشتر كردووە و ئاسانكارییان كردووە بۆ چوونە ناو بازاڕی عێراق، لەكاتێكدا حكومەت بەردەوامە لە هەوڵەكانی بۆ پەرەپێدانی ئەدای كارگێڕی و بەرزكردنەوەی كارایی جێبەجێكردنی ڕێكارەكان لەلایەن خۆیەوە، ڕاوێژكاری دارایی سەرۆك وەزیران، مەزهەر محەمەد ساڵح، دووپاتیكردەوە كە پەیوەندییە ئابوورییەكانی نێوان عێراق و ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لەژێر چاودێرییەكی كوالیتیدایە، گۆڕانكاری، گواستنەوە لە فۆكۆسی ئەمنی و سەربازییەوە بۆ هاوبەشییەكی فراوانی وەبەرهێنان و پەرەپێدان كە هاوتەریب بێت لەگەڵ ئامانجەكانی دیدگای 2050ی عێراق.
ساڵح بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاندووە : وەبەرهێنانەكانی ئێستای ئەمریكا لە عێراق بە دەیان ملیار دۆلار مەزەندە دەكرێت، كە لە كەرتی نەوت و گاز و كارەبادا چڕبووەتەوە، لە كاتێكدا قەبارەی وەبەرهێنانی ڕاستەوخۆی دەرەكی لە عێراق نزیكەی 67 ملیار دۆلارە، ئاماژەی بەوەشكرد، عێراق ئاواتەخوازە ئەم هاوبەشییە لەڕێگەی دامەزراندنی سندوقی وزە و گەشەپێدانی عێراقی-ئەمریكییەوە فراوانتر بكات، كە بودجەكەی دەتوانێت بگاتە 400 ملیار دۆلار لە ماوەی سی ساڵدا.
ئاماژەی بەوەشكرد : سندوقەكە لە قۆناغە سەرەتاییەكانیدا بە بەرهەمهێنانی نزیكەی 500 هەزار بەرمیل نەوت لە ڕۆژێكدا پارەدار دەكرێت، لەگەڵ ئەگەری زیادكردنی وردە وردە بەرهەمهێنان بۆ دوو ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێكدا، كە پاڵپشتی جێبەجێكردنی پڕۆژە ستراتیژییە گەورەكان دەكات”، ئاماژەی بەوەشكرد، حكومەت كاردەكات بۆ بەرزكردنەوەی ئاستی سەرنجڕاكێشی ژینگەی وەبەرهێنان بۆ كۆمپانیا ئەمریكییەكان لەڕێگەی پێدانی ئەولەویەتكردنیان لە گرێبەستەكانی داهاتوو لەسەر ئا بنەمای كێبڕكێ، و ئاڕاستەكردنی وەزارەتەكانی نەوت و كارەبا و پەیوەندییەكان بۆ فراوانكردنی بوارەكانی هاوكاری لەگەڵیان، هەروەها كردنەوەی ئەنجومەنی بازرگانی عێراقی-ئەمریكی لە بەغدا، نوێكردنەوەی یاسای وەبەرهێنان، ئاسانكردنی ڕێكارەكانی تۆماركردنی كۆمپانیاكان، و دابینكردنی گەرەنتی سەروەری بۆ پڕۆژە ستراتیژییەكان.
ساڵح ڕوونیشی كردەوە : كە پێشبینی دەكرێت سەردانە پێشبینیكراوەكەی عەلی فالح زەیدی سەرۆك وەزیرانی عێراق بۆ كۆشكی سپی لە مانگی تەمموزی 2026 ئەم ڕێڕەوە بەهێزتر بكات بە گۆڕینی تێگەیشتنە سیاسییەكان بۆ گرێبەست و پڕۆژەی ئابووری بەرجەستە.
دووپاتیشی كردەوە : كە عێراق هاوتەریب لەگەڵ ئەوەشدا بەردەوامە لە سیاسەتی هەمەچەشنكردنی هاوبەشییە ئابوورییە نێودەوڵەتییەكانی بۆ بەدیهێنانی هاوسەنگی لە پەیوەندییە ئابوورییەكانیدا، كەمكردنەوەی پشتبەستن بە هەر تاكە قەوارەیەك و بەرزكردنەوەی توانای بەڕێوەبردنی بەرژەوەندییە ئابوورییەكانی بە شێوەیەك كە خزمەت بە ئامانجە نیشتمانی و ستراتیژییەكانی بكات، ئاماژەی بەوەشكرد، وەبەرهێنانە ئامانجدارەكان بەشدار دەبن لە پەرەپێدانی كەرتی وزە و ژێرخانی ئابووری لەڕێگەی جێبەجێكردنی ئەو پڕۆژانەی كە بریتین لە پەرەپێدانی كێڵگە نەوتییەكانی قورنەی ڕۆژئاوا (2)، ناسریە، و عەكاز، هەروەها دامەزراندنی پڕۆژەی بەرهەمهێنانی كارەبا بە توانای تا 27 هەزار مێگاوات بە هاوكاری كۆمپانیا گەورەكانی ئەمریكا، جگە لە دروستكردنی تێرمیناڵەكانی غازی سروشتی شل (LNG) و نۆژەنكردنەوەی كێڵگە نەوتییەكان، هێڵی بۆری كەركوك- بانیاس، ڕوونیشی كردەوە، ئەم پڕۆژانە بەشدار دەبن لە گواستنەوەی تەكنەلۆجیای سەردەم، بەرزكردنەوەی توانا نیشتمانییەكان، پەرەپێدانی توانا ناوخۆییەكان، و زیادكردنی وابەستەیی نێوان كەرتە ئابوورییە جیاوازەكان، هەروەها پاڵپشتی گەشەی ئابووری و هەمەچەشنكردنی سەرچاوەكانی داهات و كەمكردنەوەی پشتبەستن بە نەوت و دروستكردنی هەلی كار و هەلی كار و پاڵپشتیكردنی هەوڵەكانی ئاوەدانكردنەوە، دووپاتیشی كردەوە كە ئەم گۆڕانكارییە لە پەیوەندییە ئابوورییەكانی عێراق و ئەمەریكا نوێنەرایەتی دەرفەتێكی ستراتیژی ئومێدبەخش دەكات، بەڵام سەركەوتنەكەی پێویستی بە بەردەوامی چاكسازیی ئابووری و دامەزراوەیی و باشتركردنی ژینگەی وەبەرهێنان و بازرگانی و بەهێزكردنی شەفافیەت و سەروەری یاسا هەیە بۆ دڵنیابوون لە ڕاكێشانی بەردەوامی وەبەرهێنان و تەكنەلۆجیا و شارەزایی.
لای خۆیەوە سەرۆكی دەستەی وەبەرهێنانی زیقار عەلی دەخیلی دووپاتی كردەوە كە عێراق خاوەنی دەرفەتی وەبەرهێنانی ئومێدبەخشە لە كۆمەڵێك كەرتی گرنگدا، جەختی لەسەر گرنگی ڕاكێشانی وەبەرهێنانی بیانی بەتایبەتی ئەمریكی كردەوە بۆ پاڵپشتیكردنی گەشەسەندنی ئابووری.
دەخیلی بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاند: سەردانەكەی داهاتووی عەلی فالح زەیدی سەرۆك وەزیران لەم مانگەدا بۆ ئەمەریكا كاریگەری بەرچاوی دەبێت لەسەر هاندانی وەبەرهێنان لە كەرتە گرنگە جیاجیاكان بەتایبەتی لە پیشەسازی دەرمان، كە ئەمەش لە پێشینەی كارە بە لەبەرچاوگرتنی پێویستی عێراق بۆ پەرەپێدانی ئەم پیشەسازییە و سود وەرگرتن لە شارەزایی و تەكنەلۆجیای پێشكەوتوو لەم بوارەدا. ئاماژەی بەوەشكرد، هەروەها دەتوانین سوودمەندبین لە ئەزموونی ئەمریكی لە پەرەپێدانی كەرتی بانكی و ئۆتۆماتیكیكردنی كارەكانی بانكی و وەرگرتنی سیستەمی دارایی مۆدێرن كە شەفافیەت بەرزبكاتەوە و ڕۆیشتنی سندوقەكان ڕێكبخات و ژینگەیەكی سەرنجڕاكێشتری وەبەرهێنان دابین بكات، بەمەش بەشداربێت لە كەمكردنەوەی گەندەڵی و باشتركردنی بەڕێوەبردنی سەرچاوە داراییەكان.
ئاماژەی بەوەشكرد : ئەولەویەتەكانی وەبەرهێنان بریتین لە دامەزراندنی پڕۆژەی پیشەسازیی پترۆكیمیایی و كیمیایی و پەرەپێدانی پاڵاوگەكان، جگە لە جێبەجێكردنی پڕۆژەی ئاڵۆزی نیشتەجێبوون بۆ دابینكردنی یەكەی نیشتەجێبوونی گونجاو بۆ هاوڵاتیان، جەختیشیكردەوە ئەم كەرتانە نوێنەرایەتی پایەی بنەڕەتی گەشەپێدانی ئابووری لە عێراق دەكەن.
دەخیلی ڕایگەیاند : كە ژینگەی وەبەرهێنان لە عێراق سەلامەت و شەفافەبە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی كە بەهێزكردنی هاوكارییە ئابوورییەكان لەگەڵ ئەمریكا دەتوانێت بەشداربێت لە زیادكردنی متمانەی وەبەرهێنەران.
داوای كرد فراوانكردنی وەبەرهێنانەكانی ئەمریكا و كەمكردنەوەی پشتبەستن بە وەبەرهێنانی چینی و ڕووسیا و بەریتانیا، ئەمەش هاوتەریب لەگەڵ ڕێنماییەكانی حكومەت.
دووپاتی كردەوە كە كەرتی كارەبا، خانووبەرە و پیشەسازی نوێنەرایەتی دیارترین ئەولەویەتەكانی وەبەرهێنان دەكەن لە قۆناغی داهاتوودا، ئاماژەی بەوەشكرد بوونی وەبەرهێنانی بەرچاوی ئەمریكی لە عێراق سەقامگیری ژینگەی وەبەرهێنان بەرز دەكاتەوە و پاڵپشتی لە پاراستنی بەرژەوەندییە هاوبەشەكان دەكات، هاوكات ئەمینداری گشتی فیدراسیۆنی ژوورە بازرگانییەكانی عێراق، محەمەد ڕیاز جبوری دووپاتی كردەوە كە سەردانەكەی عەلی فالح زەیدی سەرۆك وەزیران بۆ ئەمەریكا، دەرفەتێكی بەرچاوە بۆ بەهێزكردنی هاوبەشی عێراق و ئەمەریكی، بەتایبەتی لە كەرتی بازرگانی و وەبەرهێنان، كە بەشدار دەبێت لە ڕاكێشانی كۆمپانیا ئەمریكییەكان و جێبەجێكردنی پڕۆژەی ستراتیژی لە عێراق.
جبوری بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاندووە : وەبەرهێنانە ئەمریكییەكان خاوەنی چەندین سوودن، دیارترینیان توانای بەرزی توانای دارایی، سەقامگیری ئابووری، شەفافیەت، و ڕێكخستنی دامەزراوەیی، جگە لە توانای گواستنەوەی تەكنەلۆژیای سەردەم و شارەزایی، كە پاڵپشتی هەمەچەشنكردنی ئابووری عێراق دەكات و بەها بۆ پڕۆژەكانی وەبەرهێنان زیاد دەكات.
ئاماژەی بەوەشكرد : كۆمپانیا ئەمریكییەكان پشت بە بازاڕە داراییە جیهانییە بەهێزەكان دەبەستن، وەك بۆرسەی نیویۆرك و ناسداك، جگە لە سندوقە گەورەكانی وەبەرهێنان، كە سەرچاوەی جۆراوجۆری دارایی بۆ پڕۆژە گەورەكان دابین دەكات و دەرفەتەكان بۆ دامەزراندنی هاوبەشی ستراتیژی درێژخایەن بەرز دەكاتەوە، ئاماژەی بەوەشكرد، فراوانكردنی هاوكارییە ئابوورییەكان لەگەڵ ئەمریكا پاڵپشتی چاكسازی ئابووری و هەمەچەشنكردنی داهاتەكان و پەرەپێدانی كەرتی ژێرخانی و وزە و كارەبا دەكات، هەروەها چەسپاندنی بنەماكانی حوكمڕانی و شەفافیەت.
جبوری ڕوونیكردەوە : ڕاكێشانی وەبەرهێنانی ئەمریكی پێویستی بە دابینكردنی ژینگەیەكی بازرگانی سەلامەت و شەفاف و سەقامگیری یاسادانان و چاكسازی كارگێڕی و دارایی و بانكی هەیە، ئەمە جگە لەوەی ئاسانكاری بۆ جوڵەی سەرمایە و دابینكردنی گەرەنتی یاسایی بۆ پاراستنی وەبەرهێنەران.
ڕوونیشی كردەوە : هەروەها پێویستە ڕێككەوتنی چوارچێوەی بازرگانی و وەبەرهێنان (TIFA) لە نێوان عێراق و ئەمەریكادا چالاك بكرێت، كەناڵی نەرمتری هاوكاری لەگەڵ بانكە گەورەكانی ئەمەریكا بكرێتەوە بۆ ئاسانكاری لە جوڵەی سەرمایە و قازانج، هەروەها پەرەپێدانی ژێرخانی فڕۆكەخانە و بەندەرەكان و تۆڕەكانی گواستنەوە و پەیوەندی و پاراستنی مافی خاوەندارێتی فیكری، جەختی لەوە كردەوە كە قۆناغی داهاتوو پێویستی بە ئاراستەكردنی وەبەرهێنانەكانە بەرەو كەرتە غەیرە نەوتییەكان، بە پلەی یەكەم وزەی نوێبووەوە، پترۆكیمیایی، كشتوكاڵ و تەكنەلۆژیای زانیاری، كە بەشدار دەبێت لە بنیاتنانی ئابوورییەكی نیشتمانی هەمەچەشنتر و بەردەوامتر.
لای خۆیەوە سەفوان قوسەی پسپۆڕی دارایی و ئابووری دووپاتی كردەوە كە پەرەپێدانی سیستەمی حكومەت یەكێكە لە گرنگترین ئەولەویەتەكانی بەرنامەی حكومەت، لەڕێگەی نۆژەنكردنەوەی یەكەكانی حكومەت و بەرزكردنەوەی ئاستی شەفافیەت و مۆدێرنكردنی سیستەمی ژمێریاری حكومەت بەگوێرەی ستانداردە نێودەوڵەتییەكان.
قوسەی بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاندووە : پەسەندكردنی ستانداردە ژمێریارییە نێودەوڵەتییەكان مەرجێكی بنەڕەتییە بۆ ڕاكێشانی وەبەرهێنانی بیانی، بەو پێیەی زانیاری دارایی متمانەپێكراو دەدات كە لەگەڵ ستانداردە جیهانییەكاندا بگونجێت، ئەمە جگە لە پەرەپێدانی بازاڕی بۆرسەی عێراق بۆ ئەوەی ڕێگە بدرێت بە لیستی كۆمپانیا نێودەوڵەتییەكان و مامەڵەكردن لەگەڵیان لە چوارچێوەی ژینگەی وەبەرهێنانی ناوخۆییدا.
ئاماژەی بەوەشكرد : حكومەت ئاواتەخوازە بانكە حكومی و ئەهلییەكانی عێراقیش پەرەپێبدات، ئەمەش وایان لێدەكات سەرمایەی نێودەوڵەتی ڕابكێشن و ئاراستەی بكەن بەرەو پڕۆژەی داهات لە كەرتە جیاوازەكاندا، ئاماژەی بەوەشكرد، پەرەپێدانی ژێرخانی كەرتی بانكی و پەیوەندییەكان و سیستەمی زیرەك بەشدارە لە دروستكردنی ژینگەیەكی سەرنجڕاكێش بۆ وەبەرهێنانی ڕاستەوخۆی بیانی، ڕوونیشی كردەوە، كاركردن بە گوێرەی یاسا و ڕێسا نێودەوڵەتییەكان، بەتایبەتی لە بوارەكانی چالاكی بازرگانی، بیمە، و ناوبژیوانی نێودەوڵەتی، هەروەها پەرەپێدانی سیستەمی ئاشكراكردن و بازرگانی و خزمەتگوزارییەكانی هەوری ئەلیكترۆنی، متمانە بە ئابووری عێراق بەرز دەكاتەوە و توانای ڕاكێشانی وەبەرهێنان زیاد دەكات.
قوسەی ئاماژەی بە گرنگی هاوكاری لەگەڵ كۆمپانیاكانی وردبینی نێودەوڵەتی بە دەستڕاگەیشتنێكی جیهانی، بە ئامانجی ڕاكێشانی وەبەرهێنەرانی ستراتیژی كە هەوڵدەدەن لە ڕێگەی وەبەرهێنانی درێژخایەنەوە داهاتی بەردەوام بەدەستبهێنن، نەك ئەو وەبەرهێنەرانەی كە گەمژانەی كورتخایەن دەكەنە ئامانج، جەختیشی لەوە كردەوە كە ئابووری عێراق پێویستی بە وەبەرهێنانی كوالیتی هەیە كە بەشداربێت لە گەشەپێدانی بەردەوام لە كەرتە جیاوازەكاندا".
ئاماژەی بەوەشكرد : سەردانەكەی عەلی فالح زەیدی سەرۆك وەزیران بۆ ئەمەریكا، و پێشكەشكردنی پاكێجی تایبەتمەند و دەرفەتی وەبەرهێنان كە كەرتە ئابوورییە جیاوازەكان دەگرێتەوە، هانی وەبەرهێنەرانی ئەمریكی دەدات بۆ چوونە ناو بازاڕی عێراق، ئەمەش دەبێتە هۆی بەرزكردنەوەی توانای ڕكابەریی ئابووری عێراق و بەشداریكردن لە ڕاكێشانی وەبەرهێنەری زیاتر لە سەرانسەری جیهان.
