بەغداد – INA
ئەمڕۆ هەینی، ئەنجومەنی باڵای دادوەری ڕێوشوێنەکانی خۆی سەبارەت بە هەردوو دۆسیەی نوور زوهەیر و عەدنان جومەیلی ئاشکراکرد.
ئەنجومەنی باڵای دادوەری لە بەیاننامەیەکدا کە بۆ ئاژانسی هەواڵی عێراقی ناردووە، دەڵێت: "ئەنجومەن لە ڕێگەی ئەو دادگایانەی کە تایبەتن بە دۆسیەکانی دژە گەندەڵی کارگێڕی و دارایی، هەوڵی بەدیهێنانی دوو ئامانج دەدات کە پێکەوە بەستراونەتەوە؛ یەکەمیان لێپرسینەوە و سزادانی ئەو کەسانەی کە تاوانی گەندەڵی دارایی و کارگێڕی ئەنجام دەدەن، و دووەمیان گێڕانەوەی پارەکانی دەوڵەتە، ئەمەش دەکرێت لە ڕێگەی ئاسانکاری لە ڕێوشوێنە یاساییەکان یان سووککردنی ئەو سزایانە بەدی بهێنرێت کە بەسەر تۆمەتبارانی ئەم تاوانەدا دەسەپێنرێن، بەپێی ئەو دەرفەتانەی کە لە دەستوور و یاسادا هەن، و ئەم ڕێبازەش بە دیاریکراوی لە دۆسیەی (ئەمانەتی باجییەکان)ـەوە دەستی پێکرد."
ئاماژەی بەوەشکرد: "کورتەی ئەم تاوانە لەوەدا کورت دەبێتەوە کە کۆمپانیا بیانییەکانی کە لە عێراقدا کاردەکەن، لای دەستەی گشتی باجەکان بڕی 5% لە بەهای پڕۆژەکە وەک سپاردە دادەنێن بۆ دەستەبەرکردنی جێبەجێکردنی پڕۆژەکە، و دوای تەواوبوونی کاری کۆمپانیاکە، مافی خۆیەتی لە ماوەی پێنج ساڵدا ئەم پارەیە بکێشێتەوە. بەڵام کۆمپانیاکانی ڕاییکردنی مامەڵە لە نێوانیاندا هەردوو کۆمپانیای 'قانیت' و 'موبدیعوون' کە هی حوکمدراو نوور زوهەیرن - ڕێوشوێنی نادروست و نایاساییان گرتەبەر لە پڕۆسەی کێشانەوەی ئەم سپاردانەدا، بۆیە ڕێوشوێنی یاسایی بەرامبەر سەرجەم تێوەگلاوانی ئەم تاوانە گیراوەتەبەر، لە خاوەنی ئەو کۆمپانیایانە و ئەو فەرمانبەرانەی کە یارمەتییان دابوون لە پڕۆسەی کێشانەوە نادروستەکەدا."
بەیاننامەکە دەڵێت: "لە نێوان سەرۆکی ئەنجومەنی دادوەری و سەرۆک وەزیرانی پێشوودا، و دوای وەرگرتنی ڕەزامەندی ئەو دادوەرەی کە تایبەت بوو بە لێکۆڵینەوە لەو دۆسیەیەدا، ڕێککەوتن کرا لەسەر ئازادکردنی تۆمەتباری سەرەکی کە ناوی 'نوور زوهەیر'ە بە کەفالەتێکی دەستەبەرکەر بۆ گێڕانەوەی ئەو پارە کێشراوانە بە شێوەی قیست لەبەرامبەر سووککردنی سزاکەی لەو کاتەدا. بە فیعلیش بڕی ٣٦٥ ملیار دینار گێڕدراوەتەوە لە کۆی گشتی ئەو بڕە پارەیەی کە لەسەر هەردوو کۆمپانیای سەر بەو بوو (قانیت و موبدیعوون) کە بڕەکەی (1,618,370,882,000) یەک ترلیۆن و شەشسەد و هەژدە ملیار و سێسەد و حەفتا ملیۆن و هەشتسەد و هەشتا و دوو هەزار دینار بوو. ئەم بڕە پارەیەش بەشێکە لە کۆی گشتی ئەو بڕە پارە گشتییەی کە لە بانکی ڕافیدەین کێشراوەتەوە لەلایەن سەرجەم کۆمپانیاکانی کێشانەوەوە، کە بڕەکەی دەگاتە (3,831,370,882,000) سێ ترلیۆن و هەشتسەد و سی و یەک ملیار و سێسەد و حەفتا ملیۆن و هەشتسەد و هەشتا و دوو هەزار دینار."
لە درێژەی بەیاننامەکەدا هاتووە: "تۆمەتباری ناوبراو گەشتی بۆ دەرەوەی عێراق کرد و پڕۆسەی پێدانی پارەکەی ڕاگرت، بۆیە ڕەوانەی دادگای باڵای تاوانەکانی دژە گەندەڵی ناوەندی کرا و بە غیابی حوکمی ١٠ ساڵ زیندانییکردنی بەسەردا سەپێنرا، لەگەڵ ئامادەکردنی دۆسیەی گەڕاندنەوەی و پەیوەندیکردن بە بەڕێوبەرایەتی پۆلیسی عەرەبی و نێودەوڵەتی (ئینتەرپۆڵ) بۆ گەڕاندنەوەی بۆ عێراق."
ڕوونیشیکردەوە: "دوای دەرچوونی یاسای هەموارکردنی یاسای لێبووردن، پارێزەری حوکمدراوی ناوبراو داواکارییەکی پێشکەشکرد بۆ ئەوەی بریکارەکەی (نوور زوهەیر) یاساکە بیگرێتەوە لەبەرامبەر تەواوکردنی پڕۆسەی دانی تەواوی ئەو بڕە پارەیەی کە لەسەریەتی. بە فیعلیش پەیوەندی بە وەزارەتی داراییەوە کراوە بۆ دەربڕینی ڕای خۆی لەسەر ئەم داواکارییە، چونکە لایەنی زیانلێکەوتووە و پێویستە ڕەزامەندی وەزیر وەربگیرێت لەسەر میکانیزمی دانی ئەو پارانەی کە لەسەر حوکمدراوەکەیە بەپێی یاسای هەموارکردنی یاسای لێبووردن، بەڵام تا ئێستا هیچ وەڵامێک نەگەیشتووەتە دادگا لەو بارەیەوە، بۆیە بابەتەکە بە هەڵپەسێردراوی ماوەتەوە تا ئەو کاتەی لەگەڵ وەزارەتی دارایی ڕێککەوتن دەکرێت لەسەر میکانیزمی دانی پارەکان لەگەڵ حوکمدراوەکە یان پارێزەرەکەی."
ئاماژەی بەوەش دا: "له هەمان کاتدا، حوکمی ئامادەیی بە زیندانیکردن بەسەر ١٢ فەرمانبەردا بە ناونیشانی جیاواز لە دەستەی گشتی باجەکان سەپێنراوە، کە هاوکاری حوکمدراوەکەیان کردبوو لە پڕۆسەی کێشانەوەی پارەکاندا بە مامەڵەی پێچەوانەی ڕێکارە پەیڕەوکراوەکان، و لە ئێستادا لە زینداندان و ماوەی حوکمەکەیان بەسەر دەبەن، لەگەڵ تێبینی ئەوەی کە ئەگەری هەیە یاسای هەموارکردنی یاسای لێبووردنی بەکاربەر بیانگرێتەوە بەڵام دوای دانی بەهای ئەو قەرەبووەی کە وەزارەتی دارایی دیاری دەکات و لەلایەن خۆیانەوە بدرێت."
ئەوەشی خستەڕوو: "حوکمی غیابی بە زیندانیکردن بەسەر بەڕێوبەری نووسینگەی سەرۆک وەزیرانی ئەو کاتە و ژمارەیەک ڕاوێژکاردا دەرچووە، لەگەڵ ڕێکخستنی دۆسیەی گەڕاندنەوەیان لەو وڵاتانەی لێی نیشتەجێن، هەروەها فەرمانی دەستگیرکردن بۆ کەسانی دیکەش دەرچووە، لەگەڵ تێبینی ئەوەی کە سەرجەم ئەمانە دەکرێت یاسای هەموارکردنی یاسای لێبووردن بیانگرێتەوە لە حاڵەتی دانی ئەو بڕە پارانەی کە لەسەریانە. سەرەڕای دەرچوونی حوکمی ئامادەیی بە زیندانیکردن بەسەر کۆمەڵێک کەسدا کە فەرمانبەر نەبوون بەڵام پەیوەندییەکانی خۆیان لەگەڵ وەزیری دارایی ئەو کاتەدا قۆستبووەوە و بەشداربوون لە ئاسانکاریی کێشانەوەی پارەی ئەم کۆمپانیایانە، و دەستیش بەسەر تەواوی سامانی گواستراوە و نەگواستراوەیاندا گیراوە."
بەیاننامەکە ڕوونیکردەوە: "لێکۆڵینەوە لەگەڵ سەرۆک وەزیرانیش کرا کە ئەم تاوانە لە ماوەی حکومەتەکەیدا ڕوویدابوو، و لێکۆڵینەوەکە لە دژی بەهۆی نەبوونی بەڵگەی پێویستەوە داخرایەوە، ئەمە جگە لە دەستبەسەرداگرتنی خانوو و بەرە و سامانی گواستراوە لە عێراق و دەوڵەتی کوێت کە سەر بە بەشێک لەو حوکمدراوانەن کە لە ئێستادا لە زینداندان."
سەبارەت بە دۆسیەی کۆمپانیای پاڵاوگەکانی باکوور و تۆمەتباری دەستبەسەرکراو 'عەدنان جومەیلی' و ژمارەیەک لە ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران ، بەیاننامەکە دەڵێت: "هەمان ئەو ڕێوشوێنانەی لە سەرەوە ئاماژەیان پێکرا جێبەجێ دەکرێن لە حاڵەتێکدا ئەگەر تاوانی هەر یەکێکیان پێش ڕێککەوتی کارپێکردنی یاسای هەموارکردنی یاسای لێبووردن ئەنجامدرابێت، و ئەو پارەیەی لەسەریەتی بیگەڕێنێتەوە بۆ وەزارەتە زیانلێکەوتووەکە."
راشیگەیاند: "بەڵام ئەگەر تاوانەکە دوای کارپێکردنی یاسای لێبووردن ئەنجامدرابێت، بە ڕێڕەو و ڕێوشوێنی جیاواز مامەڵە لەگەڵ تۆمەتبارەکاندا دەکرێت، چونکە تاوانەکەیان یاسای لێبووردن نایانگرێتەوە. بۆیە لە ئێستادا و بە ڕێککەوتن لەگەڵ سەرۆک وەزیراندا، کار دەکرێت بۆ داڕشتنی نەخشەڕێگایەک کە بگونجێت لەگەڵ میکانیزمە دەستووری و یاساییەکان بۆ بەدیهێنانی ئەو دوو ئامانجەی کە ئاماژەیان پێکرا لە گێڕانەوەی پارەکانی دەوڵەت لەبەرامبەر ئاسانکاری لە ڕێوشوێنە یاساییەکان بەرامبەر ئەو کەسەی کە ئەو پارانە بە ویستی خۆی دەگەڕێنێتەوە."
