بەغداد - INA - نەساڕ حاج
وەزارەتی کشتوکاڵ، ئەمڕۆ هەینی، وردەکارییەکانی پلانی چاندنی هاوینەی ئاشکرا کرد کە بڕیارە لە بیستی حوزەیرانی ئەم مانگەدا دەست پێبکات، و جەختی کردەوە کە زۆریی ڕێژەی ئاو ڕەنگدانەوەی ئەرێنی هەبووە لەسەر لادانی سنووردارکردن لەسەر هەندێک لە بەرهەمە ستراتیژییەکان و لە سەرووشیانەوە "چهڵتوك" (برنج)، و قەبارەی ڕووبەرە چێنراوەکانی گەیاندووەتە ملیۆنێک و ٨٠٠ هەزار دۆنم.
مەهدی جەبووری، بریکاری وەزارەتی کشتوکاڵ بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاند: "ئەو شەپۆلە بارانبارینەی کە ئەمساڵ وڵات بەخۆیەوە بینی، لەگەڵ بەرزبوونەوەی داهاتی ئاو لە هەردوو ڕووباری دیجلە و فوڕات، بەشداربوونێکی گەورەیان هەبوو لە بەهێزکردنی کۆگای ئاو بە بڕی زیاتر لە ٣ ملیار مەتر سێجا"، ئاماژەی بەوەش کرد کە "ئەم زۆرییە لە دوای وەرزە سەختەکانی وشکەساڵی هات کە کەرتی کشتوکاڵ پێوەی دەیناڵاند، و هاوتەریب بوو لەگەڵ لێدوانەکانی وەزیری سەرچاوەکانی ئاو کە عێراق بەرەو وەرزێکی ئاوی تاڕادەیەک ئاسوودە هەنگاو دەنێت."
جەبووری وتیشی: "ئەم بووژانەوە ئاوییە ڕەنگدانەوەی ڕاستەوخۆی هەبوو لەسەر زیادکردنی بڕی بەردانەوەی ئاو بۆ جوتیاران و کشتوکاڵکاران، و دەرفەتی بە وەزارەت بەخشی کە پلانێکی حەزلێکراو بۆ چاندنی هاوینە ئامادە بکات بە ڕووبەری گشتی ملیۆنێک و ٨٠٠ هەزار دۆنم."
ڕوونیشی کردەوە: "بەپێی پێدراوە ئاوییە نوێیەکان، بە شێوەیەکی بێپێشینە سنووردارکردن بەشێویکی بەشەکی لادرا لەسەر ئەو بەرهەمانەی کە بڕێکی زۆر ئاو بەکار دەبەن"، ئاماژەی بەوەش کرد "بۆ یەکەمجار لە دوای چەندین ساڵ، زیاتر لە ٣٦٠ هەزار دۆنم تەرخانکراوە بۆ چاندنی بەرهەمی چهڵتوك (برنج)، کە ئەمە گەورەترین ڕووبەرە پەسەندکرابێت بۆ دابینکردنی ئەم بەرهەمە ستراتیژییە بە بەراورد بە وەرزەکانی ڕابردوو کە شایەتی قەدەغەکردن یان کەمکردنەوەی توند بوون."
جەبووری ئهوهیش وتی: "پلانی هاوینە تەنها بۆ شەلتەک سنووردار نییە، بەڵکو چاندنی بەرهەمی گەنمەشامی زەردیش لەخۆدەگرێت؛ بەهۆی گرنگییە زۆرەکەی لە گەشەپێدانی کەرتی سامانی ئاژەڵیدا وەک ئالیک، جگە لە چاندنی بەرهەمە سەوزەواتەکانی هاوینە، و بەرهەمە ئالیکی و پیشەسازییەکان."
جەختیشی کردەوە کە "جێبەجێکردنی پلانی ئەمساڵ بە ڕێگا نەریتییەکان نابێت، بەڵکو پشت دەبەستێت بە جێبەجێکردنی (پاکێجێکی کشتوکاڵی گشتگیر) بۆ بەفیڕۆنەدانی ئاو و زیادکردنی بەرهەمداری"، دیارترین ئەو تەکنیکانەشی خستەڕوو کە بەکاردێن: لەوانە ڕێکخستنی زەوی بە لەیزەر، بۆ دەستەبەرکردنی دابەشکردنی دادپەروەرانەی ئاو و کەمکردنەوەی بەفیڕۆچوون، هەروەها ئامێری تۆوەشێنی پەیندار، بۆ چاندنی بەرهەمی گەنمەشامی زەرد بە کارامەیی بەرز، وە تەکنیکە وشکەکان و شەتڵی شەلتەک، بۆ پشتبەستن بەو ڕێگا کشتوکاڵییانەی کە بەکارهێنانی ئاو بۆ برنج کەم دەکەنەوە و بەرەنگاربوونەوەی گژوگیای هرز و بەکارهێنانی دەرمانە قڕکەرەکان ئاسان دەکەن، فۆتۆگرافیش کرا لەسەر پشتبەستن بە سیستمەکانی ئاودانی نوێ و گرتنەبەری ئاودانی دڵۆپاندن بۆ بەرهەمە سەوزەواتەکانی هاوینە و ئاودان بە ڕشێنەری جێگیر بۆ بەرهەمە ئالیکی و پیشەسازییەکان."
ئاماژەی بەوەش کرد کە "پشت بەستن بەم تەکنیکە نوێیانە، هاوكاته لەگەڵ هێنانی جۆرە تۆوەکانی خاوەن بەرهەمداری بەرز و بەرگەریکاری وشکەساڵی و سوێری– کە بە شێوەی ناوخۆیی لەلایەن فەرمانگەی توێژینەوە کشتوکاڵییەکان و توێژەرانی وەزارەتەوە پەرەیان پێدراوە– ئەنجامی کۆتاییەکەی بەدەستهێنانی بەرهەمدارییەکی بەرز دەبێت بۆ هەر دۆنمێک، و کەمکردنەوەی تێچووی بەرهەمهێنان، ئەمەش بە شێوەیەکی ئەرێنی و ڕاستەوخۆ ڕەنگدەداتەوە لەسەر زیادبوونی قازانجی جوتیاری عێراقی و دابینکردنی سەبەتەی خۆراک."
