بەغداد - INA
ئەمڕۆ سێشەممە، وەزارەتی ڕۆشنبیری و گەشتوگوزار و شوێنەوار، گرنگیی پەرەپێدانی مۆزەخانە عێراقییەکانی وەک پێویستییەکی شارستانی و ئابووری و هۆکارێک بۆ بەهێزکردنی کەلەپووری نیشتمانی دووپاتکردەوە، هاوکات هیوای خواست شارێکی تایبەت بە مۆزەخانەکان دروستبکرێت کە لەگەڵ قورسایی شارستانیەتی مێزۆپۆتامیادا (بلاد الرافدين) بگونجێت.
قاسم تاهیر سودانی، بریکاری وەزارەت بۆ کاروباری هۆنەرەکان، لە گوتارێکدا لە کاتی کردنەوەی پێشانگای "مۆزەخانە بەغدادییەکان لە نێوان بەڵگەنامە و وێنەکاندا" – کە لە لایەن بەشی بەڵگەنامەکردنی زانستی و هۆبەی وێنەگرتنی سەر بە فەرمانگەی توێژینەوە و مەشقپێدانی شوێنەواری لە دەستەی گشتیی شوێنەوار و کەلەپوور ڕێکخرابوو و ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA) وەریگرتووە – ڕایگەیاند: "زیندووکردنەوە و پەرەپێدانی مۆزەخانە عێراقییەکان و بەهێزکردنی ڕۆڵی کولتووری، گەشتیاری و ئابوورییان گرنگییەکی زۆری هەیە، بە جۆرێک هاوکار بێت لە چەسپاندنی ناسنامەی شارستانیی عێراق و پاڵپشتیکردنی ئابووری نیشتمانی"، ئاماژەشی بەوە کرد کە "ڕێزلێنان لە ڕۆژی جیهانیی مۆزەخانەکان کە هاوکاتە لەگەڵ ١٨ی ئایاری هەموو ساڵێک، وەک زیندووکردنەوەی بۆنەیەکە کە ئەنجومەنی نێودەوڵەتیی مۆزەخانەکان (ICOM) لە ساڵی ١٩٧٧دا ڕایگەیاندووە".
وتیشی کە "دروشمی ئەمساڵ ٢٠٢٦ لە ژێر ناونیشانی: 'مۆزەخانەکان جیهانێکی دابەشبوو یەکدەخەن' هاتووه، هاوتەریب لەگەڵ ئاهەنگگێڕانی سەدان مۆزەخانە لە وڵاتانی جیاوازی جیهان، لەوانەش عێراق"، ئاماژەی بەوەش کرد کە "زیندووکردنەوەی ئەم بۆنەیە هەوڵدەدات بۆ بەدیهێنانی کۆمەڵێک ئامانج، کە دیارترینیان بەرزکردنەوەی هۆشیاریی کۆمەڵگایە بەرامبەر بە گرنگیی کەلەپووری کولتووری، و تیشکخستنە سەر ڕۆڵی سەرەکیی مۆزەخانەکان لە پاراستنی کەلەپووری شارستانیدا وەک دەفرێکی کولتووری کە ڕابردوو بە ئێستاوە دەبەستێتەوە و ڕێگا بۆ داهاتوویەکی گەشتر خۆش دەکات".
هەروەها وتی: "مۆزەخانەکان ڕۆڵێکی تەوەرەیی دەگێڕن لە بوارەکانی پەروەردە و ئاڵوگۆڕی کولتووری لە نێوان گەلاندا، سەرەڕای ڕۆڵیان لە پاڵپشتیکردنی ئابووری نیشتمانی، چونکە وەک بنکەی گەشتیاری دادەنرێن کە ساڵانە سەرنجی ملیۆنان سەردانکەر ڕادەکێشن"، هیوای خۆشی دەربڕی "بۆ دامەزراندنی مۆزەخانەیەکی شارستانیی گەورە یان دروستکردنی شارێکی مۆزەخانەیی کە لەگەڵ قورسایی و گرنگیی شارستانیەتی مێزۆپۆتامیا و ئەو گەنجینە و شوێنەوارە مەزنانەی تێیدایەتی بگونجێت، کە بەشداربوون لە نەخشاندنی ڕێڕەوی شارستانیەتی مرۆڤایەتیدا".
لە کۆتاییدا جەختی لەسەر "گرنگیی پەرەپێدان و نۆژەنکردنەوەی مۆزەخانەکانی پارێزگاکان کردەوە، لەوانەش مۆزەخانەکانی بەسرە، میسان و ناسریە، و پاڵپشتیکردنی پڕۆژەکانی دروستکردنی مۆزەخانەی شارستانیی دیکە لە پارێزگا جیاجیاکانی عێراق"، لە هەمان کاتدا ستایشی هەوڵەکانی وەزیری ڕۆشنبیری و گەشتوگوزار و شوێنەوار، ئەحمەد فەکاک بەدرانی کرد لە کردنەوەی چەندین مۆزەخانە لە پارێزگاکاندا و پاڵپشتی بەردەوامی بۆ دۆسیەی گەڕاندنەوەی ئەو پارچە شوێنەوارانەی کە بە قاچاخ برابوونە دەرەوەی عێراق.
