بەغدا - INA

پەرلەمانتاران و شارەزایانی یاسایی و چاودێرانی سیاسی جەختیان لە گرنگیی دانیشتنی ئەنجومەنی نوێنەران کردەوە کە بڕیارە ئەمڕۆ پێنجشەممە بەڕێوەبچێت بۆ دەنگدان لەسەر کابینەی وەزاری و کارنامەی حکومەتی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو. هاوکات ڕایانگەیاند کە تەواوکردنی پێکهێنانی حکومەت هەنگاوێکی بنەڕەتییە بۆ بەدیهێنانی سەقامگیریی سیاسی، ئابووری و ئەمنی لە وڵاتدا لە ژێر ڕۆشنایی ئاستەنگە ناوچەییەکان و قەیرانە ئابوورییەکانی ئێستادا.

پەرلەمانتار عادل حاشوش ڕکابی بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاند: پرۆسەی دەنگدان لەسەر کابینەی وەزاری و پێدانی متمانە بە حکومەتی چاوەڕوانکراو و دەنگدان لەسەر کارنامەی حکومەت گرنگییەکی زۆری هەیە، و هەموو ڕۆڵەکانی گەلی عێراق چاوەڕێن، چونکە ئەمە تەواوکردنی شایستە دەستوورییەکانە. ئاماژەی بەوەش کرد کە "پێکهێنانی حکومەت دوایین شایستەی دەستوورییە دوای هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکان.

ئەو پەرلەمانتارە وتیشی: ناوچەکە لەبەردەم ئاستەنگی گەورەدایە و عێراق بەشێکە لێی، بۆیە سەقامگیریی سیاسی و ئەمنی پێویستە، لەگەڵ چارەسەرکردنی پێداویستییەکانی ڕۆژانەی هاووڵاتیان، بەتایبەت لەگەڵ نزیکبوونەوەی وەرزی هاوین و دۆسیەکانی کارەبا و خزمەتگوزارییەکان، جگە لە چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ قەیرانەکانی ناوچەکە و ئەو جەنگەی هێشتا سێبەری بەسەر ناوچەکەدا کێشاوە.

لەلایەکی دیکەوە، سروە محەمەد، پەرلەمانتاری فراکسیۆنی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە (INA)ی ڕاگەیاند: دانیشتنی ئەمڕۆ پێنجشەممە شایەتی دەنگدان دەبێت لەسەر کارنامە و کابینەی وەزاریی عەلی زەیدی. پێدانی متمانە بە حکومەت سەقامگیری بۆ پرۆسەی سیاسی دابین دەکات و یارمەتیدەر دەبێت لە تەواوکردنی پڕۆژە ستراتیژییەکان، پەسەندکردنی بودجە، کردنەوەی دەرگای وەبەرهێنانی دەرەکی و بەهێزکردنی کەرتەکانی پیشەسازی، بازرگانی و گەشتیاری.

ئاماژەی بەوەش کرد کە جەنگی ناوچەکە بووەتە هۆی پەکخستنی هەناردەی نەوت کە عێراق بە شێوەیەکی سەرەکی پشتی پێ دەبەستێت، ئەمەش وا دەخوازێت چارەسەر بدۆزرێتەوە، بۆیە پێکهێنانی حکومەت لەم کاتەدا زۆر گرنگە بەهۆی ئەو قەیرانە دارایی و ئەمنی و ئابوورییەی عێراق پێیدا تێپەڕ دەبێت.

پەرلەمانتار ئیبتیسام هیلالی لە هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا ڕایگەیاند: پەرلەمان هەموو ئامادەکارییە تەکنیکی و ڕێکخستنییەکانی تەواو کردووە بۆ دانیشتنی پێدانی متمانە. پێکهێنانی حکومەت ڕەهەندی ئەرێنی بۆ عێراق دەبێت لە ڕووی سیاسی و ئابووری و ئەمنییەوە، و هەمووان چاوەڕێن بۆ ئەوەی یاسای بودجەی گشتی ئامادە بکرێت و دەنگی لەسەر بدرێت، لەگەڵ پەسەندکردنی چەند یاسایەکی گرنگی وەک خزمەتی شارستانی، پلەی مووچە و یاسای حەشدی شەعبی.

دکتۆر سەڵاح دولەیمی، ئەندامی هاوپەیمانی عەزم وتی: وڵات پێویستی بە حکومەتێکی خاوەن دەسەڵاتی تەواو هەیە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ لێکەوتەکانی جەنگ و قەیرانی گەرووی هورمز کە کاریگەریی ئابووری زۆری هەبووە. ئاماژەی بەوەش کرد کە هاوپەیمانی عەزم پشتیوانی سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو دەکات وەک کەسایەتییەکی گەنج کە باکگراوندێکی ئابووریی هەیە.

شارەزای یاسایی عەباس عیقابی ڕوونیکردەوە: پێکهێنانی حکومەت واتە بەدیهێنانی سەقامگیری، چونکە وڵات ئێستا لەلایەن حکومەتێکی کاربەڕێکەرەوە بەڕێوە دەبرێت کە ناتوانێت بڕیاری ستراتیژی درێژخایەن بدات یان پلە تایبەتەکان دیاری بکات و پڕۆژەیاسای بودجە بنێرێت.

هەروەها محەمەد سیلاوی، شارەزای یاسایی وتی: گرنگی دانیشتنی ئەمڕۆ لەوەدایە کە متمانە دەدرێتە حکومەتێکی خاوەن دەسەڵاتی تەواو کە بتوانێت مامەڵە لەگەڵ دۆسیە ناوخۆیی و دەرەکییەکان بکات، چونکە بودجە چەندین مانگە دواکەوتووە و پارێزگاکان پێویستیان بە پارەیە بۆ پڕۆژەکان.

عەلی بەیدەر، چاودێری سیاسی جەختی کردەوە کە تەواوکردنی پێکهێنانی حکومەت هەنگاوێکی وەرچەرخانە لە چەسپاندنی سەقامگیریدا و کۆتایی بە حاڵەتی چاوەڕوانی دەهێنێت و توانا دەداتە دامەزراوەکانی دەوڵەت کە بە هەموو دەسەڵاتەکانیانەوە کار بکەن.

غالب دەعمی، ئەکادیمی و توێژەری سیاسی وتی: ئەگەر حکومەتی زەیدی ئەمڕۆ تێپەڕێت، دەبێتە سەرەتایەکی نوێ بۆ سیاسەتی عێراق، و ڕەنگە بەهۆی سروشتەکەیەوە لە هاووڵاتیانەوە نزیکتر بێت.

پێشتر، ئەنجومەنی نوێنەران دیاریکردنی ئەمڕۆ پێنجشەممەی وەک وادەی دەنگدان لەسەر کارنامە و حکومەتی سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو ڕاگەیاندبوو. فەرمانگەی ڕاگەیاندنی پەرلەمان ڕایگەیاند کە کارنامەی دانیشتنی ژمارە (٢٤) کە بڕیارە ئەمڕۆ ١٤ی ئایاری ٢٠٢٦ بەڕێوەبچێت، بڕگەی سەرەکییەکەی تەرخانکراوە بۆ دەنگدان لەسەر کارنامەی وەزاری و حکومەتی عەلی فالح ئەلزەیدی