🏠 سەرەکی ڕێبەری خزمەتگوزارییەکانهەڵبژاردنتەکنەلۆژیا و زانستبازاڕ
🏠

سەفەرێکی هێمایین و واتادار

نووسینی:
پ. د. بەختیار سەجادی
پ. د. بەختیار سەجادی 2025/12/02 10:26

سەفەرەکەی ڕێزدار جەنابی سەرۆک بارزانی بۆ شرنەخ و بەشداریکردنی لە چوارەمین سیمپۆزیۆمی مەلای جزیری لە زۆر لایەنەوە جێگەی هەڵوەستەیە. ئاخاوتنەکەی سەرۆک بارزانی سەرەتا تەرخانکرا بۆ باسکردن لەسەر ژیان، کەسایەتی، شیعر و هزری مەلای جزیری. جەنابیان زۆربەی هەڵبەستەکانی مەلای جزیریی لەبەر بوو و گوتەکانیشی دەربارەی ڕسەنایەتیی شیعر و هزری مەلای جزیری، بۆ توێژەرانی وێژەی کلاسیکی کوردیی سەروو سەرنجڕاکێش بوون. 

هەروەها، بەڕێزیان چەندین شوێنی گرنگی بەسەر کردەوە، وەک مەزارگەی مەم و زین، مەزاری مەلای جزیری و دبستانا سۆر، کە هێمای نەتەوەیین بۆ هەموو کوردێک. 

بەشداری و ئاخافتن لە سیمپۆزیۆمێکی لەو چەشنە و سەردانکردنی ئەو شوێنە مێژووییانە لە جزیرا بۆتان، بەر لەوەی پیشاندەری ڕوانگەی بەڕێزیان بێت بۆ پێگەی بەرزی زمان، ئەدەب و هونەری کوردی، دەربڕی دەوری گرنگی بیرگەی مێژووییە بۆ کورد. 

مەلای جزیری یەکەم کەس بووە غەزەڵی بە کوردی داڕشتووە و عەلی تەرەماخی یەکەم کەس بووە پەخشانی بە کوردی نووسیوە و مەدرەسەی سۆر یەکەم دامەزراوەی زانستی بووە لە سەردەمی میرنشینە کوردییەکاندا. هونەرەکانی تریش وەک شێوەکاری و تەلارسازی و تەنانەت دیرۆکزانی لەسەر کورد یەکەم جار لەم قۆناغەدا دەستیان بە درەوشانەوە کرد. بۆیەش ئەم سەفەرە هێمایەکی ئاشکرایە بۆ سەرلەنوێ بنیاتنان و بنەڕەتسازی و هەوڵێکی سەرکەوتووە بۆ زیاتر هەڤگرتنی ڕۆحیی کورد. 

لە گۆشەنیگایەکی ترەوە، ئەمە سەفەر بوو لە ئەدەبەوە بۆ سیاسەت، لە دڵپاکی و خۆشەویستی و عەشق لای مەلای جزیرییەوە بۆ ئاشتیخوازی و سەقامگیری لە تورکیا و کوردستان

ئاماژەی جەنابیان بۆ ڕەوتی ئاشتی کە پرسێکی هەنووکەییی سیاسییە لە نێوان ئانکارا و قەندیل لە کۆڕێکی ئەدەبی و ژینگەیەکی ئەکادێمیکدا و لە شوێنێکی واتاداری وەک جزیرا بۆتان دەلالەتی چەندلایەنەی هەیە. یەکەمین میرنشینی گەورە و کاریگەری کوردی لە سەدەی شانزەدا و لە سەردەمی خالدییەکاندا لە جزیرا بۆتان دامەزرا کە بوو بە هۆی گەشانەوەی چاند و زانست نەک هەر لە جزیر، بەڵکوو لە سەرتاسەری باکووری کوردستان و دواتر کاریگەرییەکانی بەشەکانی تریشی گرتەوە.

لە پاڵ ئەمانەشدا، گوتەی بەشداربووانی سیمپۆزیۆمەکە کە هەموویان بە جۆش و خرۆش و بەوپەڕی ڕێز و شاگەشکەییەوە بەخێرهاتنی جەنابی سەرۆک بارزانی-یان کرد و هاوکات ئەو پێشوازییە گەرمە جەماوەرییە لە شرنەخ و جزیرا بۆتان، سەنگی کورد لە هاوکێشە هەرێمییەکاندا زیاتر مسۆگەر دەکات و لە ئەنجامدا کاریگەریی ئەرێنی بۆ دۆزی کورد لە تورکیا و لە هەموو پارچەکانی کوردستان بەرهەم دەهێنێت. بۆیەش ئەم سەفەرە، لە ڕوانگەی منەوە، کردەوەیەکی گوتارساز و هاندەرێکی بەهێزە کە پەرە بە گوتاری ئاشتیخوازی و برایەتی و ڕێزی دوولایەنە دەدات و پێناسەکردنەوەیەکی سەرلەنوێیە بۆ چەمکی ئازادیخوازی لە شوێنکاتی ئێستادا. پارێزەری ئەم گوتارەش لە سەردەمەدا خودی جەنابی سەرۆک بارزانییە کە وەک هێمای نەتەوەیی بۆ کورد سەیر دەکرێت.

بۆ خوێندنەوەی تەواوی هەواڵەکە (پ. د. بەختیار سەجادی)