هەمەڕەنگ – INA
کۆمپانیای ئەپڵ هۆشداریی دایە بەکارهێنەرانی ئامێرەکانی "ئایفۆن" لە زیادبوونی پرۆسەکانی فێڵکردن کە پەیوەندییە ڤیدیۆییەکانی کاربەرنامەی FaceTime بەکاردەهێنن بۆ دزینی پارە و زانیارییە کەسییەکان.
کۆمپانیاکە ڕایگەیاندووە کە تاوانبارانی ئەلیکترۆنی پەیوەندییەکانی FaceTime و لینکەکانی بانگهێشتکردنی تایبەت بەو ئەپە بەکاردەهێنن بۆ ئەنجامدانی هێرشەکانی ڕاوەماسی (Phishing) و کڵاوڕۆیی، بە جۆرێک کە خۆیان وەک کارمەندی بانک، تیمەکانی پاڵپشتیی تەکنیکی، یان لایەنە فەرمییەکان نیشان دەدەن، و هەندێک جاریش ناسنامەی ئەو کەسانە بەکاردەهێنن کە پەیوەندیی سۆزدارییان لەگەڵ قوربانییەکاندا هەیە.
فێڵکەرەکان پشت بە پەیوەندییە ڤیدیۆییەکان دەبەستن بۆ ئەوەی بڕواپێکراوییەکی زیاتر بە کارەکانیان ببەخشن، چونکە پەیوەندیی ڕاستەوخۆی دەنگ و سەرووسیما وادەکات قوربانییەکە زیاتر ئامادەبێت بۆ بڕواکردن بە ناسنامەی پەیوەندییکەرەکە، سەرەڕای ئەوەی کاربەرنامەی FaceTime وردبینی لە ناسنامەی ئەو بەکارهێنەرە ناکات کە پەیوەندییەکە ئەنجام دەدات.
زۆربەی ئەم پرۆسانە بە نامەیەکی دەقی (SMS) دەست پێدەکەن کە تێیدا بانگەشەی هەبوونی چالاکییەکی نائاسایی لەسەر هەژماری بانکی یان کارتی دڵنیایی دەکرێت، پاشان فێڵکەرەکە داوا لە قوربانییەکە دەکات بچێتە سەر پەیوەندییەکی FaceTime لەگەڵ کەسێکدا کە بانگەشەی ئەوە دەکات پسپۆڕی بەرەنگاربوونەوەی کڵاوڕۆییە، بە مەبەستی ئەنجامدانی ئەوەی پێی دەڵێن "پرۆسەی وردبینی".
لە کاتی پەیوەندییەکەدا، فێڵکەرەکە هەوڵ دەدات قوربانییەکە ڕازی بکات کە شاشەی ئامێرەکەی هاوبەش (Share) بکات لە کاتی چوونە ناو خزمەتگوزارییە بانکییە ئەلیکترۆنییەکان، یان ئەنجامدانی حەواڵەکردنی پارە، یان داخڵکردنی کۆدەکانی ئاسایشی یەکجارەکی (OTP). بەدەستهێنانی ئەم زانیارییانە ڕێگە بە تاوانباران دەدات بگەنە سەر هەژمارەکان یان زانیارییەکان لە پرۆسەکانی دزیندا بەکاربهێنن.
ئەپڵ هۆشداریی داوە بە بەکارهێنەرانی لە وەڵامدانەوەی ئەم جۆرە داواکارییانە، و جەختی کردووەتەوە کە کارمەندانی فەرمیی کۆمپانیاکە پەیوەندیی FaceTimeی چاوەڕواننەکراو ئەنجام نادەن بۆ داواکردنی وشەی تێپەڕ (Password)، کۆدەکانی وردبینی، یان هەر زانیارییەکی هەستیاری تر. داواشی لە بەکارهێنەران کردووە کە هەر پەیوەندییەک داوای ئەم جۆرە زانیارییانە بکات دەستبەجێ دایبخەن و ڕاپۆرتی بکەن.
هەروەها فێڵکەرەکان ناوی کۆمپانیا تەکنەلۆژییە ناسراوەکانی وەک ئەپڵ و مایکرۆسۆفت دەقۆزنەوە، لە ڕێگەی ناردنی ئاگادارکردنەوەی ئەمنیی ساختەوە کە بانگەشەی هاكکردنی ئامێرەکە یان تووشبوونی بە بەرنامە زیانبەخشەکان دەکەن، دواتریش داوا لە قوربانییەکە دەکەن ڕێگەیان پێبدات لە ڕێگەی پەیوەندیی ڤیدیۆییەوە پشکنیین بۆ ئامێرەکە بکەن یان بەرنامەکانی دەستگەیشتنی ڕێگا دوور (Remote access) دابەزێنن، ئەمەش توانای کۆنترۆڵکردنی ئامێرەکە و هەژمارە بەستراوەکانیانی پێدەبەخشێت.
ئەم ڕێگایانە پەرەیان سەندووە بۆ خۆنیشاندان وەک لایەنە حکومییەکان، بە جۆرێک هەندێک لە فێڵکەرەکان بانگەشەی ئەوە دەکەن کە نوێنەرایەتی پۆلیس یان ئاژانسەکانی جێبەجێکردنی یاسا دەکەن، و پەیوەندیی ڤیدیۆیی بۆ زیادکردنی بڕواپێهێنان بەکاردەهێنن، و ڕەنگە بەڵگەنامە یان باجی ساختەش نیشان بدەن، پاشان تۆمەتی درۆ دەدەنە پاڵ قوربانییەکان بە ئەنجامدانی تاوان یان هەبوونی فەرمانی دەستگیرکردن دژیان، بە مەبەستی سەرانەسەندن و ڕاوڕووتکردنی داراییان.
لەلای خۆیەوە، لیژنەی بازرگانیی فیدراڵی (FTC) جەختی کردووەتەوە کە لایەنە ئەمنییە ڕاستەقینەکان داوای پارەدانی دەستبەجێ لە کەسەکان ناکەن بۆ ڕێگریکردن لە دەستگیرکردن، و داوای پارەدان لە ڕێگەی دراوە ژمارەییەکان (Cryptocurrency)، کارتەکانی دیاری (Gift cards)، ئەپەکانی پارەدان، یان حەواڵە بانکییەکان ناکەن.
هەروەها پرۆسەکانی کڵاوڕۆیی سۆزداری زیاتر بڵاوبوونەتەوە لەگەڵ بەکارهێنانی FaceTimeدا، بە جۆرێک فێڵکەرەکان پەیوەندیی ڤیدیۆیی کورت ئەنجام دەدەن بۆ بنیاتنانی پەیوەندییەکی متمانەپێکراو لەگەڵ قوربانییەکاندا پێش ئەوەی داوای پارە، وەبەرهێنان، یان کارتی دیاری بکەن.
شارەزایانی بواری ئاسایش هۆشداری دەدەن لەوەی کە هەندێک لە تاوانباران تەکنەلۆژیای هاوچەرخ بەکاردەهێنن، لەوانەش گرتە ڤیدیۆییە پێشوەختە تۆمارکراوەکان، فلتەرە دیجیتاڵییەکان، و ئامرازەکانی ژیریی دەستکرد (AI)، بۆ ئەوەی پرۆسەکانی خەڵەتاندنەکە زیاتر بڕواپێکراو بکەن.
شارەزایانی پاراستنی بەکارهێنەر ئامۆژگاری دەدەن کە شاشەی ئامێرەکان هاوبەش نەکرێت لە کاتی پەیوەندییە داوا نەکراوەکانی FaceTimeدا، و وشەی تێپەڕ، کۆدەکانی وردبینی، یان زانیارییەکانی هەژماری بانکی پێشکەش نەکرێت، و هەر داواکارییەک بۆ گواستنەوەی پارە بۆ ئەوەی پێی دەگوتریت "هەژماری پارێزراو" ڕەت بکرێتەوە.
لە کاتی وەرگرتنی هەر پەیوەندییەکی گوماناویدا، ئامۆژگاری دەکرێت کە دەستبەجێ پەیوەندییەکە دابخرێت و ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە بانک، کۆمپانیای ئەپڵ، یان لایەنی فەرمیی پەیوەندیدارەوە بکرێت لە ڕێگەی ئەو ژمارانەی کە لە ماڵپەڕە فەرمییەکانیاندا هەن، نەک ئەو ژمارانەی کە کەسی پەیوەندییکەر پێشکەشیان دەکات.
سەرچاوە: ئاژانسەکان