بەغدا – INA
ئەمڕۆ دووشەممە، سەرۆک وەزیران عەلی زەیدی، جەختی لەوە کردەوە کە حکومەتی فیدراڵی و حکومەتە خۆجێییەکان یەک جەستە لە دەوڵەتدا پێکدەهێنن، هاوکات توندوتیژی لەسەر پێویستیی پاڵپشتیکردنی دەزگا ئەمنییەکان لە ڕاپەڕاندنی ئەرکەکانیاندا کردەوە کە سەقامگیری بچەسپێنن.
نووسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران لە ڕاگەیەندراوێکدا کە دەستی ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA) کەوتووە، ڕایگەیاند: "سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران عەلی فالح زەیدی، ئەمڕۆ دووشەممە، سەرۆکایەتیی سێیەمین کۆبوونەوەی ساڵی 2026ی دەستەی باڵای هەماهەنگیی نێوان پارێزگاکانی کرد، کە تێیدا تاووتوێی بارودۆخی گشتیی پارێزگاکان و لایەنە خزمەتگوزاری و بژێوییەکانیان کرا، لەپاڵ چەندین بابەت و مەلەف کە خرانە بەردەم کۆبوونەوەکە، ئەمەش بە ئامادەبوونی ژمارەیەک لە وەزیران، بەڕێوبەری نووسینگەی سەرۆک وەزیران، ڕێکخەری گشتیی کاروباری پارێزگاکان، پارێزگارەکان، سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگاکان و چەندین ڕاوێژکار".
سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران لە سەرەتای کۆبوونەوەکەدا، بەپێی ڕاگەیەندراوەکە، ئاماژەی بە "گرنگیی ڕۆڵی حکومەتە خۆجێییەکان لە ئەدای خزمەتگوزاری و حکومیدا کرد، و ئەوەی کە ئەوان لەگەڵ پارێزگارەکاندا هێڵی یەکەمی بەریەککەوتنن لەگەڵ هاوڵاتیاندا، کە چاوی لە بەدەستهێنانی خزمەتگوزاریی گونجاوە بێ گوێدانە ناکۆکییە سیاسییەکان بە چ شێوازێک بێت"، و ڕوونی کردەوە کە "حکومەتی فیدراڵی و حکومەتە خۆجێییەکان، یەک جەستە لە دەوڵەتدا پێکدەهێنن، و هەر پارێزگایەک پەیوەندیدارە بە داڕشتنی میکانیزمی گونجاو بۆ هێنانەکایەی گەشەپێدانی خۆجێیی لە ڕێگەی ڕاکێشانی وەبەرهێنانەوە".
سەرۆک وەزیران جەختی لەسەر "پێویستیی دوورکەوتنەوە لە بیرۆکراسیی بەربەستکەر لەبەردەم ڕاپەڕاندنی کارەکاندا" کردەوە، و توندوتیژی کرد لەسەر "پێویستیی پاڵپشتیکردنی دەزگا ئەمنییەکان لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیاندا کە سەقامگیری دادەمەزرێنن، هەروەها ئاماژەی بە بەدیهێنانی پێشکەوتنی بەرچاو کرد لە پڕۆژەی (1) ملیۆن پارچە زەوی نیشتەجێبووندا، کە پێوەری دابەشکردنی لە نێوان پارێزگاکاندا لەسەر بنەمای ژمارەی دانیشتووان و ڕێژەی هەژاری دەبێت، بە شێوازێک کە دادپەروەری و سوودمەندبوونی گەورەترین توێژ مسۆگەر بکات".
ڕاگەیەندراوەکە ئاماژەی بەوەشکرد، کە کۆبوونەوەکە سەیری ئەو پەڕاو و بڕیارانەی کرد کە خرابووە بەردەمی، کاتێک ئەم بڕیار و ڕاسپاردە تایبەتانەی خوارەوەیان لێ کەوتەوە:
1- لە بواری چارەسەرەکانی قەیرانی نیشتەجێبووندا، بڕیاردرا بە تەرخانکردنی پارچە زەوی نیشتەجێبوون بۆ ئەو کەسانەی یاسای دامەزراوەی زیندانیانی سیاسی دەیانگرێتەوە، بەپێی ئەولەویەتە یاساییەکان و ڕێنماییە کاراکان.
2- لە بواری مەزنکردنی داهاتە خۆجێییەکانی حکومەتی پارێزگاکاندا، کۆبوونەوەکە بڕیاری پێکهێنانی لیژنەی لە لایەنە پەیوەندیدارەکان لە پارێزگاکاندا دا، بە سەرۆکایەتیی یاریدەدەری ڕێکخەری گشتیی کاروباری پارێزگاکان، کە ئەرکی ئامادەکردنی ستراتیژیی مەزنکردنی داهاتە خۆجێییەکانی پێدەسپێردرێت، بە مەرجێک ڕاسپاردەکان پێشکەشی دەستەی باڵای هەماهەنگیی نێوان پارێزگاکان بکرێن بۆ پەسەندکردنیان.
3- سەبارەت بە دابینکردنی ماددەی کلۆری پێویست بۆ خستنەکاری پڕۆژەکانی ئاو، بڕیاردرا کە پارێزگاکان و ئەمانەتی بەغدا ئەرکی دابینکردنی بگرنە ئەستۆ لە ڕێگەی هاوردەکردنەوە بۆ پڕکردنەوەی پێداویستیی فیعلی، تاوەکو تەواوبوونی پڕۆژەکانی فراوانکردنی کارگەی فورات، و وەزارەتی پیشەسازی و کانزاکان ئەرکی تەواوکردنی زیادکردنی توانای بەرهەمهێنانی کارگەکانی وەزارەت بگرێتە ئەستۆ بەپێی خشتەیەکی کاتیی دیاریکراو.
4- لە هەمان چوارچێوەدا، ڕاپۆرتی وەرزیی سێیەم بۆ ئاوی خواردنەوە لە پارێزگاکان و ڕاسپاردە هاوپێچەکانی پەسەندکران.
5- لە بواری گەشەپێدانی کەرتی تەندروستیدا، ڕەزامەندی لەسەر پێشنیارەکانی وەزارەتی تەندروستی درا، کە خۆی لە پێکهێنانی تیمێکی پزیشکی بۆ دەستێوەردانی خێرا لە سەرجەم پسپۆڕییەکاندا دەبینێتەوە، بۆ کارکردن لە پارێزگاکاندا لە کاتی قەیرانەکان و زیارەتە ملیۆنییەکاندا، لەگەڵ پابەندبوونی پارێزگاکانی دەوروبەر بە پێشکەشکردنی پاڵپشتی و پشتیوانیی لۆجستی و ئاسانکاری بۆ مەفرەزەکانی بەشی بەڕێوبەرایەتییەکان لە کاتی جێبەجێکردنی گواستنەوەی پزیشکیدا.
6- هەروەها بڕیاردرا بە مەشقپێکردنی دەرچووانە نوێیەکانی کۆمەڵەی پزیشکی بۆ کۆلێژەکانی پزیشکی (موستەنسریە، نەهرەین، ئیبن سینا) لە پارێزگاکانی خۆیاندا، هەر یەکە و بەپێی شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی بە بێ گەڕانەوە بۆ پارێزگای بەغدا.
7- بەخشینی دەسەڵات بە پارێزگارەکان بۆ داواکردنی لادانی دەستی چاکسازیی کشتوکاڵی بەپێی ئەو سیاق و ڕێسایانەی پشتیان پێدەبەسترێت.
8- ڕاسپاردەکانی لیژنەی پێکهێنراو سەبارەت بە ڕێژەی پارێزگاکان لە داهاتی وێستگەکانی کێشان پەسەندکران، و وەزارەتی ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێبوون ئەرکی هەموارکردنی ڕێنماییەکانی خستنەکاری وێستگەکانی کێشانی تەوەرەیی دەگرێتە ئەستۆ بە دیاریکردنی بەشی پارێزگا لە داهاتی بڕە پارە بەدەستهاتووەکان بە ڕێژەی 50%، بە جۆرێک کە هاوتەریب بێت لەگەڵ یاسای بەڕێوبەرایەتیی دارایی ژمارە 6ی ساڵی 2019ی هەموارکراو.
9- لە پێناو بەرزکردنەوەی کارایی کارە خزمەتگوزارییە پێشکەشکراوەکان لەلایەن دامەزراوە شارەوانییەکانەوە، بڕیاردرا کە وەزارەتی ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێبوون ئەرکی پێکهێنانی تیم بدات بە بەشداریی نوێنەرێک لە دەستەی هەماهەنگیی نێوان پارێزگاکان، بۆ ئاگاداربوون لە کارە خزمەتگوزارییە پێشکەشکراوەکان و ئەو کێشە و بەربەستانەی ڕووبەڕووی کاری شارەوانی دەبنەوە و پێشکەشکردنی ڕاپۆرت و ڕاسپاردەی گونجاو.
10- لە بواری مۆڵەتە وەبەرهێنانییە دواکەوتووەکاندا، ڕاسپاردەکانی لیژنەی پێکهێنراو تایبەت بە هەردوو پڕۆژەی دەروازەی کەربەلای بازرگانی و کات بەسەربردن و کۆمەڵگەی تاوەرەکانی ئەیوان بۆ نیشتەجێبوون پەسەندکران.
11- هەروەها بڕیاردرا بە پێکهێنانی لیژنەیەک کە ئەرکی وەستان لەسەر هۆکارەکانی واژۆنەکردنی گرێبەست و ڕادەستنەکردنی زەوی بۆ پڕۆژەکانی (ڕیازول فوراتەین بۆ وەبەرهێنانی کشتوکاڵی، چاندنی تۆوی ستراتیژی و کێڵگەکانی پەلەوەر، و وێستگەی مانگا و بەخێوکردنی گوێرەکە و چاندنی بەرهەمە ستراتیژییەکان) بگرێتە ئەستۆ.