بەدواداچوون – INA
60 قوتابی کوڕ و کچی عێراقی، لە چوارچێوەی "پڕۆگرامی پێشەنگەکانی باڵایی"دا، بەردەوامن لە هەوڵ و کۆششەکانیان لە زانکۆی نەوتی چین، لە هەنگاوێکدا کە گوزارشت لە پەندە عەرەبییە دێرینەکە دەکات لەسەر داواکردنی زانست: (زانست داوا بکەن تەنانەت ئەگەر لە چینیش بێت).
ئەمە دەستپێشخەرییەکی هاوبەشە کە لەلایەن کۆمپانیای پێترۆچاینا– ڕۆژئاوای قورنە 1، و کۆمپانیای پێترۆچاینا حەلفایە داراییەکەی دابین دەکرێت.
قوتابییەکان لە دوای بەجێهێشتنی بەغدا لە 15ی نیساندا، زیاتر لە دوو مانگیان لە خوێندن لە زانکۆی نەوتی چین (ڕۆژهەڵاتی چین) بەسەر بردووە.
ئەمە بە یەکەمین پڕۆگرام دادەنرێت کە تێیدا حکومەتی عێراق "سندووقی ڕاهێنان و گواستنەوەی تەکنەلۆژیا و زەمالەکان (TTSF)" بەکاردەهێنێت بۆ ناردنی قوتابیانی عێراقی بە مەبەستی خوێندن لە چین.
کۆمپانیای پێترۆچاینا گرنگییەکی زۆری بە پێگەیاندنی تواناکانی ناوخۆی عێراق داوە، هاوتەریب لەگەڵ گەشەپێدانی پڕۆژەکانی هاوکاری لە کەرتی وزەدا. ڕاگەیاندنی "پڕۆگرامی پێشەنگەکانی باڵایی" ڕەنگدانەوەی متمانەی حکومەتی عێراقە بە تەکنەلۆژیا و پێوەرە ئەندازیارییەکانی چین لە کەرتی نەوتدا، هاوکات پابەندبوونی پێترۆچاینا بە بەرپرسیارێتیی کۆمەڵایەتیی خۆی و بەهێزکردنی هاوکارییەکانی نێوان چین و عێراق لە بواری وزەدا نیشان دەدات.
لە هەمووشیان گرنگتر، ئەمە بازدانێکی جۆرییە لەم هاوکارییەدا، کە لە دابینکردنی ئامێر و پێشکەشکردنی پاڵپشتیی تەکنیکییەوە گۆڕدراوە بۆ بنیاتنانی تواناکانی مرۆیی و قووڵکردنەوەی ئاڵوگۆڕی نێوان هەردوو گەل.
قوتابییە بەشداربووەکان نوێنەرایەتی بژاردەیەک لە پارێزگا جیاوازەکانی عێراق دەکەن، کە دوای کێبرکێیەکی بەهێز و بڕینی چەندین قۆناغ لە تاقیکردنەوەی نووسین و چاوپێکەوتن کە لەلایەن وەزارەتەکانی نەوت و خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی عێراقەوە ڕێکخرابوون، هەڵبژێردراون.
قوتابی حسێن حەیدەر، لە بەغداوە، ڕوونی کردەوە کە "زانیارییەکەی لەسەر ئەوەی کە زۆرێک لە دامەزراوە نەوتییەکان و تەکنەلۆژیا سەرەکییەکان لە دەوروبەری بەغدا پشت بە تەکنەلۆژیا ی چینی دەبەستن، ئارەزووی ئەوی بۆ خوێندن لە زانکۆی نەوتی چین (ڕۆژهەڵاتی چین) زیاتر کردووە".
سەبارەت بە قوتابی ئەوس جەلال عەلی، ئەو پێشتر قبووڵکردنی خوێندنی لە یەکێک لە زانکۆکانی بەریتانیا بەدەستهێنابوو، بەڵام بڕیاری دا دەستبەرداری ببێت دوای ئەوەی قبووڵکردنی لە زانکۆی نەوتی چین (ڕۆژهەڵاتی چین) پێگەیشت، و جەختی کردەوە: "ئەمە دەرفەتێکی زێڕینە و ناکرێت لەدەست بدرێت، چونکە چین باشترین بژاردەیە".
بەڕێوبەرایەتیی فەرمانگەی ڕاهێنان و گەشەپێدان لە وەزارەتی نەوت پێشتر جەختی کردبووەوە کە "قوتابیانی عێراقی ڕوویان لە یەکێک لە باشترین زانکۆکانی چین کردووە کە تایبەتمەندە بە نەوت بۆ تەواوکردنی خوێندنیان".
ئاماژەی بەوەشکرد: "چاوەڕوانی گەڕانەوەیانین لە دوای دەرچوونیان بۆ ئەوەی ببنە یەکێک لە کۆڵەکە سەرەکییەکانی کەرتی نەوتی عێراق و بە ئەزموونەکانیان بەشداربن لە گەشەپێدانیدا".
لە 19ی نیساندا، ڕێوڕەسمی کردنەوەی "پڕۆگرامی پێشەنگەکانی باڵایی" بۆ قوتابیانی عێراقی لە زانکۆی نەوتی چین (ڕۆژهەڵاتی چین) بەڕێوەچوو.
کۆنسوڵی گشتیی کۆماری گەلی چین لە بەسڕە، چێن بێی چۆنگ، وتارێکی ڤیدیۆیی تۆمارکراوی پێشکەش کرد و تێیدا هانی قوتابیانی دا "بۆ کۆششکردن لە داواکردنی زانستدا، پەرەپێدانی کارامەیییەکانیان، ناسینی چین، و دروستکردنی پەیوەندی دۆستایەتی لەگەڵ گەلی چیندا، بۆ ئەوەی ببنە باڵیۆزی دۆستایەتیی مێژوویی نێوان چین و عێراق".
هاوکات ڕاوێژکاری زانستی و ڕۆشنبیری لە باڵیۆزخانەی عێراق لە چین، دکتۆر موهەنەد نەجاح، پەیامێکی ڤیدیۆیی ئاراستە کردن و وتی: "ئێوە پێشەنگن، و ئێوە نوێنەرایەتی پاشەڕۆژی کەرتی وزە لە عێراقدا دەکەن. خوێندن لەم زانکۆ بەناوبانگەدا دەرفەتێکی دەگمەن و بەنرخە، و هیوادارم ئەو زانیاری و کارامەیییە تەکنیکییانە بەدەستبهێنن کە نیشتمانەکەمان پێویستی پێیەتی بۆ دووبارە بنیاتنانەوە و نوێکردنەوەی کەرتی نەوت".
زانکۆی نەوتی چین (ڕۆژهەڵاتی چین) پڕۆگرامێکی ئەکادیمی تایبەتی بۆ قوتابییەکان بەپێی مۆدێلی "0.5+4" داڕشتووە، کە شەش مانگ خوێندنی ئامادەکاری دەگرێتەوە، و بەدوایدا چوار ساڵ خوێندن بۆ بەدەستهێنانی بڕوانامەی بەکالۆریۆس دێت.
قوتابییەکان ئێستا چوار ماددەی سەرەکی دەخوێنن کە ئەوانیش: زمانی چینی، بیرکاری، فیزیا، و کیمیان، لەگەڵ دانیشتنی خولیی پاڵپشتیی ئەکادیمی، بە مەبەستی ئامادەکاری بۆ بڕینی تاقیکردنەوەی یەکگرتوو کە لەلایەن ئەنجومەنی زەمالەکانی چینەوە ڕێکدەخرێت.
سەرپەرشتیاری ئەکادیمی، سو هوی، ستایشی پابەندبوون و توانای خۆگونجاندنی قوتابیانی کرد لەگەڵ ژینگەی نوێی خوێندندا و وتی: "ئەوان ئاستێکی بەرزیان لە پابەندبوون و دیسپلین نیشانداوە، و لە بەردەم تەحدیدییەکاندا کۆڵ نادەن"، و ڕوونی کردەوە کە "باڵایی قوتابی تەنیا بەهرە بەڕێوەی نابات، بەڵکو پشت بە بەردەوامی و دیسپلینیش دەبەستێت".
قوتابیانی عێراقی بە هەموو کۆشش و دڵسۆزییەکەوە بەردەوامن لە خوێندنیان، و هەستی پێزانینیان هەیە بۆ وەزارەتی نەوتی عێراق و کۆمپانیای پێترۆچاینا بۆ ئەم دەرفەتە بەنرخە، و چاوەڕوانی بەدەستهێنانی سەرکەوتنی ئەکادیمین بۆ گەڕانەوە و بەشداریکردن لە پاشەڕۆژی کەرتی نەوتی عێراقدا.