هەمەڕەنگ – INA
توێژینەوەیەکی نوێی سویدی دەریخستووە، ئەو سیستمە خۆراکییەی کە یارمەتی کەمکردنەوەی هەوکردنەکان لە جەستەدا دەدات، مەترسی تووشبوون بە تێکچوونی ژیری خەڵەفان لەنێو بەساڵاچوواندا کەمدەکاتەوە، تەنانەت لای ئەو کەسانەش کە نیشانە بایۆلۆژییەکانی نەخۆشی زەهایمەریان هەیە.
توێژینەوەکە ١٨٦٥ کەسی گرتووەتەوە کە تەمەنیان لە سەروو ٦٠ ساڵییەوە بووە، و بۆ ماوەی تا ١٥ ساڵ بەدواداچوونیان بۆ کراوە. بەشداربووانی توێژینەوەکە چەندین سیستمی خۆراکی جیاوازیان پەیڕەو کردووە، لەوانە: پارێزی دەریای ناوەڕاستی جێگرەوە (AMED)، پێوەرە خۆراکییە تەندروستە جێگرەوەکان (AHEI)، و سیستمی خۆراکی کەم-پێوەری هەوکردن کە بە (rEDII) ناسراوە. زاناکان چاودێری کاریگەری ئەم سیستمە خۆراکیانەیان لەسەر کۆئەندامی دەمار و تەندروستی مێشکیان کردووە.
ئەنجامەکان دەریانخستووە کە تەنها سیستمی خۆراکی کەم-پێوەری هەوکردن (دژە هەوکردن) بە شێوەیەکی بەردەوام بەستراوەتەوە بە کەمبوونەوەی مەترسی خەڵەفان لای ئەو بەشداربووانەی کە بەدەست بەرزی ئاستی نیشانە بایۆلۆژییەکانەوە دەناڵێنن، کە دیارترینیان بریتین لە: پرۆتینی تاوی فۆسفۆڕی (p-tau217)، پرۆتینی زنجیرەی سووکی دەمارەخانەکان (NFL)، و پرۆتینی ترشی ڕیشاڵی گلیال (GFAP).
بەپێی تیمی توێژینەوەکە، هەر زیادبوونێک بە بڕی یەک لادانی پێوانەیی لە پابەندبوون بەم سیستمە خۆراکییە، بەستراوەتەوە بە کەمبوونەوەی ئەگەری تووشبوون بە خەڵەفان بە ڕێژەی نێوان ٢١٪ بۆ ٢٩٪، تەنانەت لەنێو ئەو بەشداربووانەشدا کە لەژێر مەترسییەکی بایۆلۆژی بەرزی تووشبووندان.
لە بەرامبەردا، دەرکەوتووە کە هەردوو شێوازە خۆراکییەکەی دیکە (AMED و AHEI) تەنها سوودێکی ڕوونیان هەبووە بۆ ئەو کەسانەی کە ئاستی نیشانە بایۆلۆژییەکانیان نزم بووە.
توێژەران ئاماژەیان بەوە کردووە کە ئەنجامەکانی ئەم توێژینەوەیە پشتگیری لە گرنگی ستراتیژییە خۆراکییە ئاڕاستەکراوەکان دەکەن بۆ خۆپاراستن لە خەڵەفان، و ڕەنگە ئەم ستراتیژیانە نەک تەنها بۆ گشتی خەڵک، بەڵکو بۆ ئەو کەسانەش بەسوود بن کە هۆکاری پێشوەختەی مەترسییە دەمارییەکانیان هەیە.
سەرچاوە: ئاژانسەکان