عەبدولکەریم حەمادی
بەسەر نیشتمانەکاندا بەرەبەیانێک دێت کە لە چاخەکانی پێش خۆی ناچێت؛ بەرەبەیانێک کە تێیدا ڕاستی دەدرەوشێتەوە بۆ ئەوەی تاریکییەکانی هەژموون و گەندەڵی بڕەوێنێتەوە، کە ماوەیەکی درێژ بوو لەسەر سنگی عێراقییەکان نیشتبوو و جەستەی دەوڵەتی دابەزاندبوو. ئەوەی ئەمڕۆ گۆڕەپانی عێراقی بەخۆیەوە دەبینێت "بوومەلەرزەیەکی چاودێریی" ڕاستەقینەیە کە ئەو تەختانە تێکدەدات کە خاوەنەکانیان ڕۆژێک لە ڕۆژان وایان بیردەکردەوە کە پارێزراون لە لێپرسینەوە.
پێشهاتەکانی ئەم دواییە و ئەو لێدانە یەکبەدوای یەکانەی کە بوونە هۆی خستنی سەرە گەورە و بەهەژموونەکان، سەلماندیان کە ئێمە لەبەردەم سەردەمێکی نوێداین کە تێیدا لاپەڕەی "هێڵە سوورەکان" و تۆڕەکانی پاراستنی سیاسی بۆ هەمیشە پێچراونەتەوە. ئەو بوێرییە ناوازەیەی کە سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران بەڕێز عەلی فالح زەیدی پێیەوە دەناسرێت، کە پاڵنەرەکەی تەواوکارییەکی دامەزراوەیی بێوێنە و هەماهەنگییەکی ئاستباڵایە لەگەڵ ئەنجومەنی باڵای دادوەری بە سەرۆکایەتیی جەنابی دادوەر فایەق زێدان، و دەستەی دەستپاکی فیدراڵ، و ئەنجومەنی نوێنەران، پێکەوە "چەکوشی دادپەروەری"یان پێکهێنا کە قەڵاکانی گەندەڵی پێ کێڵدرا.
بەردەوامبوونی ئەم ڕێڕەوە توندوتیژە و بوێرییە دامەزراوەییە، لێکەوتەکانی تەنیا لە سنووری سزادانی گەندەڵکاران یان گێڕانەوەی ملیارەها پارەی تاڵانکراوی پشت سنوورەکان و ژێر زەویدا ناوەستێت، بەڵکو بە ڕوونی نەخشەی داهاتووی گەشی عێراق لەسەرجەم ئاستەکاندا دەکێشێت.
لەسەر ئاستی سیاسی: ئەم حەرەکەتە بەشدارە لە پاککردنەوەی کەشوهەوای سیاسی و دووبارە داڕشتنەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی لەسەر بنەماکانی هاوڵاتیبوون و لێهاتوویی، بەمەش دەمی دەستبڕینی سیاسی (الابتزاز السياسي) دادەخات و کارتەکانی پەستانی تاقمگەری دەخاتە خوارەوە.
لەسەر ئاستی ئابووری و وەبەرهێنان: سزادانی گەندەڵکاران گەورەترین زامنییە بۆ ڕەخساندنی ژینگەیەکی وەبەرهێنانی ئارام و ڕاکێشەر بۆ کۆمپانیا جیهانی و ناوخۆییەکان، ئەمەش هاتنی سەرمایەکان و ئەنجامدانی پڕۆژەی گەشەپێدانی ڕاستەقینە زامن دەکات کە دەرفەتی کار دەڕەخسێنن و ئابووری نیشتمانی دەبووژێننەوە، بەدوور لە مۆتەکەی دەستبڕین و سەوداکاری.
لەسەر ئاستی ئەمنی و کۆمەڵایەتی: پرەنسیپی سەروەریی یاسا و جێبەجێکردنی بەسەر هەموواندا بێ جیاکاری دەچەسپێنێت و ئاشتیی کۆمەڵایەتی بەهێز دەکات، هەروەها پایەکانی سەقامگیریی ئەمنی جێگیر دەکات؛ چونکە دادپەروەری قەڵایەکی قایمە دژ بە پشێوی، و باشترین ئامرازە بۆ چەسپاندنی بەهاکانی برایەتی و ڕێزی هاوبەش لە نێوان ڕۆڵەکانی یەک نیشتماندا.
ئەو عێراقەی کە ئەمڕۆ بە "صۆڵەی فەجر" (هێرشی بەرەبەیان) ڕاپەڕیوە بۆ پاککردنەوەی دامەزراوەکانی، پەیامێک بۆ تەواوی جیهان و لە پشتیشیانەوە بۆ ڕێکخراو و یەکێتییە نێودەوڵەتییەکان و هاوبەشە ئەوروپییەکان دەنێرێت کە پاڵپشتیی ئاشکرای خۆیان بۆ هەنگاوەکانمان ڕاگەیاندووە، ناوەڕۆکی پەیامەکەش ئەوەیە کە عێراق بە ڕۆڵە دڵسۆزەکانی و دادوەرییە دادپەروەرەکەی و ئیرادە سیاسییە ئازا کەیەوە، توانای داڕشتنی بەیانییەکی باشتر و گەشتری هەیە، کە تێیدا ئەمانەت دەپارێزرێت و بەهاکانی دەستپاکی و بەرز نرخاندن و سەروەریی تەواو لەسەر تەختی فەرمانڕوایی دادەنیشن.
شایستەی ڕێزلێنانە هەر دەستێک کە ڕووبەڕوو بووەوە، و هەر دەنگێک کە پاڵپشتی کرد، مێژووش ستایشی ئەو کەسە دەکات کە دادپەروەریی پەیڕەو کرد و مافەکانی گەلی پاراست.