نێودەوڵەتی – INA
بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی ڕێکخراوی منداڵانی نەتەوە یەکگرتووەکان (یونیسێف) کە ئەمڕۆ سێشەممە بڵاوکراوەتەوە، نزیکەی نیوەی منداڵانی جیهان، کە دەکاتە دەوروبەری ١.١ ملیار منداڵ، بەرکەوتەی لانی کەم سێ مەترسیی ئاووهەوایی لێکدراو و هاوکات دەبن.
یونیسێف لە ڕاپۆرتەکەیدا بە ناونیشانی "مەترسییەکانی ئاووهەوا لەسەر منداڵان ٢٠٢٦" ڕایگەیاندووە: "باوترین هەڕەشە ئاووهەواییەکان بریتین لە وشکەساڵی، گەرمای توند کە لە ٣٥ پلەی سەدی تێپەڕ دەکات، و شەپۆلەکانی گەرما"، هەروەها ئاماژەی بەوەش کردووە کە "نزیکەی سەرجەم منداڵان لە سەرانسەری جیهاندا بەرکەوتەی لانی کەم یەک مەترسیی ئاووهەوایی دەبن".
یونیسێف ڕوونکردنەوەی داوە کە "منداڵان زیاتر لە گەورەکان هەستیارن بە کاریگەرییەکانی گۆڕانی ئاووهەوا، چونکە جەستەیان ناسکترە؛ پلەی گەرمی جەستەیان خێراتر بەرز دەبێتەوە، بە لێهاتووییەکی کەمترەوە عارەق دەکەنەوە، و خێراتر هەناسە دەدەن، هەروەها بە بەراورد بە کێشی جەستەیان پێویستیان بە بڕێکی زیاتر لە خۆراک و ئاو هەیە".
ئەوەشی زیاد کردووە کە "شانسی ڕزگاربوونی منداڵان لە کاتی دیاردە کەشوهەواییە توندەکاندا کەمترە".
لای خۆیەوە، کریستین ڕاسڵ، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری یونیسێف ڕایگەیاند: "ئەو مەترسییە ئاووهەواییانەی لە ڕاپۆرتەکەدا هاتوون، شوێنی ڕوودانی ئەم مەترسییانە و ڕادەی توندییان ڕوون دەکەنەوە، ئەمەش دەتوانێت یارمەتی حکومەتەکان و بڕیاردەرانی تر بدات بۆ باشترکردنی پلاندانان و وەبەرهێنانی کاریگەرتر لە سیستمی خزمەتگوزارییە سەرەکییەکاندا".
بەپێی یونیسێف، "مەترسییە ئاووهەواییەکان زۆرجار تێکەڵ بە یەک دەبن و یەکتری خراپتر دەکەن. نزیکەی ٣٠٠ ملیۆن منداڵ لە ناوچەگەلێکدا دەژین کە لە یەک کاتدا ڕووبەڕووی وشکەساڵی، گەرمای توند و شەپۆلەکانی گەرما دەبنەوە، لە کاتێکدا زیاتر لە ١١٥ ملیۆن منداڵ پێکەوە ڕووبەڕووی وشکەساڵی، گەرمای توند و زریانە خولگەیییەکان (تۆفانە تروپیکاڵییەکان) دەبنەوە".
ناوچەی (ساحل) لە ئەفریقا بە یەکێک لە زیان لێکەوتووترین ناوچەکان دادەنرێت، کە تێیدا زیاتر لە ٤ ملیۆن منداڵ لە یەک کاتدا بەرکەوتەی شەپۆلەکانی گەرما، گەرمای توند، و زریانی لم و خۆڵ دەبن، لە ئاسیاش، وڵاتانی بەنگلادیش، میانمار و پاکستان بە تایبەتی لە ژێر ئەم کاریگەرییەدان.
سەرچاوە: سکای نیوز