نەینەوا - INA
موسەنا تمیمی، وەزیری سەرچاوە ئاوییەکان، ئەمڕۆ چوارشەممە جەختی کردەوە کە عێراق بەرەو وەرزێکی ئاویی تا ڕادەیەک ئارام دەچێت.
وەزیری سەرچاوە ئاوییەکان، موسەنا تمیمی، لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لە کاتی سەردانەکەیدا بۆ پارێزگای نەینەوا، کە پەیامنێری ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA) ئامادەی بوو، ڕایگەیاند: شاری مووسڵ یەکێکە لە گرنگترین شار و پارێزگاکانی عێراق، ئاماژەی بەوەش کرد کە یادی ساڵانەی کەوتنی شارەکە بە دەستی ڕێکخراوی تیرۆریستی داعش، قەبارەی ئەو وێرانکارییەمان بیر دەخاتەوە کە بەر ژێرخان و دامەزراوە زیندووەکانی کەوتبوو.
وەزیر ڕوونیکردەوە کە مووسڵ ئەمڕۆ شایەتی بونیادنانەوە و گەشەپێدانێکی بەرچاوە، و لێوانلێوە لە ژیان و ئومێد، ئاماژەی بەوەش کرد کە قەبارەی پڕۆژەکان و ئاوەدانکردنەوە و جوانیی شارەکە، وێنەیەکی گەشاوە دەربارەی توانای عێراقییەکان بۆ تێپەڕاندنی ئاڵینگارییەکان و دووبارە بونیادنانەوە نیشان دەدات.
وتیشی: ئەو بڵاوبوونەوە کارایەی دەزگا ئەمنییەکان و پەیوەندییە ئەرێنییەکانیان لەگەڵ ئیدارەی خۆجێیی و هێزە سیاسییە جیاوازەکان، سەقامگیری بەهێزتر دەکات و ئەوە دووپات دەکاتەوە کە شارەکە ئامادەیە بۆ لەخۆگرتنی پڕۆژەی گەشەپێدان و خزمەتگوزاری زیاتر.
وەزیر ئاماژەی بەوە کرد کە سەردانەکە بە پلەی یەکەم جەختی کردووەتە سەر ئاگاداربوون لە ڕەوشی کارکردن لە بەنداوی مووسڵ، کە یەکێکە لە گرنگترین دامەزراوە ستراتیژییەکان و کۆگاکانی ئاو لە عێراقدا، ڕوونیکردەوە کە وەزارەت لە نزیکەوە بەدواداچوونی بۆ کارەکانی چاککردنەوە و ڕاگرتنی بەردەوام لە بەنداوەکەدا کردووە، و نیشانەکانی سەلامەتی و دڵنیایی تێیدا جێگەی ڕەزامەندین و لە ئاستێکی زۆر باشدان.
وەزیری سەرچاوە ئاوییەکان ڕایگەیاند کە وەزارەت بە هەماهەنگی لەگەڵ حکومەتی فیدراڵ و بە پاڵپشتی ڕاستەوخۆی سەرۆک وەزیران، دۆسیەی بەنداوی مووسڵ دەخاتە پێشینەی کارەکانی، جەختیشی کردەوە کە ئەنجامی سەردانەکە دەخرێتە بەردەم ئەنجوومەنی وەزیران بۆ گرتنەبەری ڕێکاری پێویست بۆ پاڵپشتیکردنی پلانەکانی داهاتووی بەنداوەکە.
ئاماژەی بەوەش کرد کە پڕۆژە گەورەکانی ئاودێری بە پلەی یەکەم پشت بە لێکۆڵینەوە و دیزاینە هونەرییە پسپۆڕییەکان دەبەستن، تیشکی خستە سەر نزیکبوونەوە لە واژۆکردنی گرێبەستێک لەگەڵ یەکێک لە کۆمپانیا جیهانییە پسپۆڕەکان بۆ ئامادەکردنی لێکۆڵینەوە پێویستەکان، کە هەڵسەنگاندن بۆ بژاردەکانی پەیوەست بە مانەوەی بەنداوی مووسڵ یان دروستکردنی دامەزراوەی ئاودێری پاڵپشت بۆی دەکات.
هەروەها ئاماژەی بەوە کرد کە بەنداوی بادووش کە کارکردن تێیدا لە ساڵی ١٩٩١ـەوە وەستاوە، چاوەڕوان دەکرێت لە چوارچێوەی چارەسەری هەمیشەیی بۆ بەنداوی مووسڵ لە ڕێگەی گرێبەستێکی ڕاوێژکاری جیهانییەوە لێکۆڵینەوەی بۆ بکرێت، بۆ ئەوەی کۆتایی بە کێشەکانی هەردوو بەنداوی مووسڵ و بادووش بهێنرێت.
سەبارەت بە ڕەوشی کۆگای ئاو و ڕێککەوتنە ئاوییەکان لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ، وەزیر جەختی کردەوە کە ئاستی کۆگاکردنی ئاو لە بەنداوەکانی عێراقدا باشبوونی بەرچاوی بەخۆوە بینیوە، بەڵام ئەمە بە واتای کەمتەرخەمی نایەت لە بەڕێوەبردنی سەرچاوە ئاوییەکاندا، جەختیشی کردەوە لەسەر گرنگیی دەستپێوەگرتن و وەبەرهێنانی ئەم زۆرییەی ئێستا بە باشترین شێوە بۆ دوورکەوتنەوە لە بەفیڕۆدان.
وتیشی: وەزارەت پەیڕەوی لە سیاسەتێکی توند دەکات لە بەڕێوەبردنی بەردانەوەی ئاودا بە جۆرێک کە گەیشتنی ئاو بۆ ئەو ناوچانەی پێویستیی ڕاستەقینەیان هەیە دەستەبەر بکات، و ڕێگە نەدات کۆگای ستراتیژی بەفیڕۆ بچێت، ئاماژەی بەوەش کرد کە کۆگای بەنداوەکان، لەوانەش بەنداوی حەدیسە، ئاستێکی باشیان تۆمار کردووە دوای زیادبوونی ئەم دواییەی هاتنی ئاو.
لە درێژەی قسەکانیدا وتی: عێراق بەرەو وەرزێکی ئاویی تا ڕادەیەک ئارام دەچێت، داواشی لە حکومەتە خۆجێییەکان و لایەنە پەیوەندیدارەکان کرد هاوکار بن لە جێبەجێکردنی ڕێکارەکانی ڕێکخستن و دابەشکردنی پشکە ئاوییەکان بە جۆرێک کە باشترین بەکارهێنانی سەرچاوە بەردەستەکان بەدی بهێنێت.
سەبارەت بە پڕۆژەکانی داهاتوو لە پارێزگای نەینەوا، وەزیر ئاماژەی بەوە کرد کە پڕۆژەی ئاودێریی جەزیرە ئەولەوییەتی هەیە لە ناو ڕێککەوتن و ئاراستە حکومییەکانی داهاتوودا، جەختی کردەوە کە پارێزگای نەینەوا یەکێک دەبێت لەو پارێزگایانەی بە شێوەیەکی گەورە سوودمەند دەبێت لە پلانەکانی وەزارەت بۆ پەرەپێدانی سیاسەتی ئاوی و جێبەجێکردنی پڕۆژە ستراتیژییەکان، لەگەڵ مانەوەی بەنداوی مووسڵ لە پێشینەی کارە نیشتمانییەکاندا بەهۆی گرنگییەکەی بۆ هەموو عێراقییەکان.
تمیمی ڕایگەیاند کە سەرپەرشتی کارپێکردنی سەرڕێژی ئاو کراوە دوای تێپەڕبوونی زیاتر لە ٧ ساڵ و گەیشتنی کۆگای بەنداوی مووسڵ بۆ ئاستێکی سەلامەت، کە توانای کارپێکردنی سەرڕێژەکەی هەیە بە بەڕێوەبردنی نموونەیی ئاو، جەختیشی کردەوە لەسەر پابەندبوونی وەزارەت بە بەردەوامبوون لە جێبەجێکردنی پڕۆژە ئاوییەکانی بە جۆرێک کە ئاسایشی ئاو بەهێز بکات و پاڵپشتی گەشەپێدانی بەردەوام بێت لە پارێزگا جیاوازەکانی عێراقدا.