بەغدا - INA - نەسار ئەلحاج
وەزارەتی ژینگە، ئەمڕۆ پێنجشەممە، ئامادەکردنی پلانێکی ستراتیژی نیشتمانیی گشتگیری بۆ چارەسەرکردنی دۆسیەی مین و پاشماوەکانی جەنگ بە بەکارهێنانی تەکنیکی نوێ ڕاگەیاند، هاوکات ئاماژەی بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە نێودەوڵەتی و ناوخۆییەکان کرد بۆ خێراکردنی پرۆسەکانی لادانی مین لە عێراقدا.
ئیکتیفا حەسناوی، بریکاری کارگێڕی وەزارەتی ژینگە و بەڕێوەبەری گشتی فەرمانگەی کاروباری مین، بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاند: وەزارەتی ژینگە لە ڕێگەی فەرمانگەی کاروباری مینەوە، کاری کردووە بۆ جێبەجێکردنی کۆمەڵێک ڕێکاری پراکتیکی و هونەریی بەرفراوان وەک وەڵامدانەوەیەک بۆ ڕاسپاردەکانی ئەمینداریەتی گشتی ئەنجومەنی وەزیران تایبەت بە چارەسەرکردنی مەترسییەکانی مین و پاشماوەکانی جەنگ، بەتایبەتی لەو پارێزگایانەی زیانیان پێگەیشتووە و لە ساڵانی ڕابردوودا ئۆپەراسیۆنی سەربازی یان ململانێی چەکدارییان بەخۆوە بینیوە.
وتیشی: ئەم ڕێکارانە ئامادەکردنی پلانێکی ستراتیژی نیشتمانیی گشتگیر لەخۆدەگرێت کە پاڵپشتە بە لەپێشینە مرۆیی و گەشەپێدانییەکان، بە جەختکردنەوە لەسەر گەڕانەوەی ژیان بۆ ناوچە زیانلێکەوتووەکان و دەستەبەرکردنی گەڕانەوەی هاووڵاتیان بۆ ئەو شوێنانە بە شێوەیەکی ئارام.
ئاماژەی بەوەش کرد: وەزارەت ئۆپەراسیۆنی ڕووپێوی مەیدانیی ئەنجامداوە بۆ دیاریکردنی قەبارە و جۆری پیسبوونەکە، و دروستکردنی بنکەی زانیاری ورد بۆ ئەو ناوچانەی بە مین و تەقەمەنی نەتەقاوە پیسبوون، بە ئامانجی ئاسانکاری لە پرۆسەکانی پاککردنەوە و ئاراستەکردنی هەوڵەکان بەگوێرەی ئاستی مەترسی و چڕی دانیشتوان، تیشکی خستە سەر ئەوەش کە هەماهەنگی لەگەڵ حکومەتە خۆجێییەکان و وەزارەتە پەیوەندیدارەکان هەیە بۆ یەکخستنی هەوڵە نیشتمانییەکان و تێپەڕاندنی ئاستەنگە کارگێڕی و لۆجستییەکان.
ڕوونی کردەوە کە یەکێک لە هەنگاوە گرنگەکان، بەهێزکردنی تواناکانی تیمە نیشتمانییەکانی کارکەر لە لادانی میندایە لە ڕێگەی مەشق و ڕاهێنان و بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای نوێ، جگە لە بەدواداچوون بۆ جێبەجێکردنی پابەندییە نێودەوڵەتییەکانی عێراق سەبارەت بە ڕێککەوتننامەی ئۆتاوا بۆ قەدەغەکردنی مینی دژەکەسی (APLC) و ڕێککەوتننامەی قەدەغەکردنی تەقەمەنی هێشوویی (CCM) و کارکردن بۆ کەمکردنەوەی شوێنەوارە مرۆیی، ئابووری و ژینگەییەکانی ئەم پاشماوانە.
سەبارەت بە کەمکردنەوەی ئەو مەترسییانەی هەڕەشە لە ژیانی هاووڵاتیان دەکەن لە ناوچە زیانلێکەوتووەکان، حەسناوی جەختی کردەوە کە فەرمانگەی کاروباری مین بەگوێرەی ستراتیژییەکی چەند ڕەهەندی کار دەکات کە پاڵپشتە بە ئامانجە ستراتیژییەکانی پاراستنی هاووڵاتیان و کەمکردنەوەی زیانە گیانی و ماددییەکان، ڕوونیکردەوە کە ئەم هەوڵانە بە ڕووپێوی ناتەکنیکی بۆ ئەو ناوچانەی گومانی پیسبوونیان لێ دەکرێت دەستپێدەکات، کە تێیدا زانیاری لە دانیشتوانی ناوخۆ و لایەنە ئەمنییەکان و دەسەڵاتە خۆجێییەکان و مێژووی ناوچەکە کۆدەکرێتەوە بۆ دیاریکردنی شوێنە مەترسیدارەکان بە وردی، دوای ئەوە تیمە ئەندازیاری و هونەرییە پسپۆڕەکان ڕەوانە دەکرێن بۆ ئەنجامدانی ڕووپێوی تەکنیکی و پاشان لادانی مین و تەقەمەنییە نەتەقاوەکان بە بەکارهێنانی ئامێر و تەکنیک لە ژێر ڕێکارە پەسەندکراوەکاندا کە بەرزترین ئاستی سەلامەتی دەستەبەر دەکەن.
ئاماژەی بەوەش کرد کە فەرمانگەکە پەرۆشی دانانی نیشانە و هێمای ئاگادارکردنەوەیە لە دەوروبەری ناوچە مەترسیدارەکان بۆ ڕێگریکردن لە نزیکبوونەوەی هاووڵاتیان تا تەواوبوونی کارەکانی پاککردنەوە.
باسی لەوەش کرد کە فەرمانگەکە بەرنامەی هۆشیاریی کۆمەڵایەتی جێبەجێ دەکات کە تەمەنە جیاوازەکان دەکاتە ئامانج، بەتایبەتی منداڵان و خوێندکاران و جوتیاران و شوانەکان، چونکە ئەوان زیاتر لەبەر مەترسیدان، ئەم بەرنامانە کۆڕ و سیمیناری مەیدانی و دابەشکردنی نامیلکەی هۆشیاری و بەکارهێنانی میدیا ناوخۆییەکان لەخۆدەگرێت بۆ ڕوونکردنەوەی چۆنیەتی ناسینەوەی تەنە گوماناوییەکان و میکانیزمەکانی ئاگادارکردنەوە لێیان.
دوپاتی کردەوە کە کارەکانی لادانی مین بەشدارە لە پاڵپشتیکردنی سەقامگیریی کۆمەڵایەتی و ئابووری، لە ڕێگەی گەڕاندنەوەی زەوییە کشتوکاڵییەکان بۆ کارکردن، و پاراستنی پڕۆژەکانی ژێرخانی ئابووری، و ڕەخساندنی دەرفەت بۆ خێزانە ئاوارەکان تاوەکو بە ئارامی بگەڕێنەوە ناوچەکانیان.
حەسناوی وتیشی: وەزارەتی ژینگە دۆسیەی هۆشیارکردنەوە لە مەترسییەکانی مین دەخاتە ناو لەپێشینە بنەڕەتییەکانی، لە سۆنگەی گرنگیی بەرزکردنەوەی هۆشیاریی کۆمەڵگا بۆ کەمکردنەوەی ڕووداو و پێکانەکان، بەتایبەتی لە ناوچە گوندنشین و ڕزگارکراوەکان، وەزارەت کار دەکات بۆ ئامادەکردنی پلانی هۆشیاریی درێژخایەن و بەردەوام کە قوتابخانەکان، زانکۆکان و کۆمەڵگە ناوخۆییەکان دەکاتە ئامانج، بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتەکانی پەروەردە، خوێندنی باڵا، لاوان و وەرزش، جگە لە ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی.
ئاماژەی بەوەش کرد کە ئەم پلانانە فراوانکردنی هەڵمەتە ڕاگەیاندنەکان لە ڕێگەی کەناڵە تەلەفزیۆنییەکان، ڕادیۆکان و پلاتفۆرمەکانی سۆشیاڵ میدیا، و بەرهەمهێنانی ماددەی هۆشیاریی سادە کە لەگەڵ تەمەن و کولتوورە جیاوازەکاندا بگونجێت لەخۆدەگرێت، هەروەها وەزارەت هەوڵ دەدات بۆ پەرەپێدانی پڕۆگرام و چالاکییە قوتابخانەییەکان کە جەخت لەسەر چەمکەکانی سەلامەتی و مامەڵەکردن لەگەڵ تەنە نامۆ و گوماناوییەکان دەکەنەوە.
بەردەوام بوو لە قسەکانی و وتی: لە نێوان پلانەکاندا، مەشقپێکردنی تیمە ناوخۆییەکان و خۆبەخشەکان لە گوند و ناوچە دوورەدەستەکان هەیە بۆ ئەوەی ببنە باڵیۆزی هۆشیاری لە ناو کۆمەڵگەکانی خۆیاندا، ئەمەش بەشدارە لە گەیاندنی پەیامە خۆپارێزییەکان بۆ گەورەترین توێژی هاووڵاتیان، جگە لەوەی وەزارەت کار دەکات بۆ ڕێکخستنی چالاکیی مەیدانی و پێشانگای هۆشیاری لە پارێزگا زیانلێکەوتووەکان، بە هاوکاری لەگەڵ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان و هاوبەشە ناوخۆییەکان.
سەبارەت بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە نێودەوڵەتی یان ناوخۆییەکان بۆ پشتگیریکردنی هەوڵەکانی لادانی مین، حەسناوی ڕوونی کردەوە کە وەزارەتی ژینگە پەرۆشە بۆ بەهێزکردنی هاوکاری و هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە جیاوازە نێودەوڵەتی و ناوخۆییەکان، چونکە ئەم دۆسیەیە پێویستی بە توانایەکی هونەری و دارایی گەورە و هاوکارییەکی بەرفراوان هەیە، ئاماژەی بەوەش کرد کە وەزارەت لەگەڵ نەتەوە یەکگرتووەکان، بەتایبەتی فەرمانگەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری مین (UNMAS)، لەگەڵ ژمارەیەک ڕێکخراوی مرۆیی نێودەوڵەتی و کۆمپانیا پسپۆڕەکان لە کارەکانی پاککردنەوەدا هاوکاری دەکات.
ڕاشیگەیاند: ئەم هاوکارییە پێشکەشکردنی پشتگیریی هونەری و تەکنیکی، مەشقپێکردنی کادرە نێودەوڵەتییەکان، دابینکردنی ئامێری نوێی تایبەت بە دۆزینەوە و لادان، و گۆڕینەوەی زانیاری و ئەزموونەکانی پەیوەست بە بەڕێوەبردنی ناوچە پیسبووەکان و هەڵسەنگاندنی مەترسییەکان لەخۆدەگرێت.
ئاماژەی بەوەش کرد کە وەزارەت هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتەکانی بەرگری، ناوخۆ، تەندروستی، کۆچ و کۆچبەران و دەستەی حەشدی شەعبی، هەروەها حکومەتە خۆجێییەکان و لایەنە ئەمنییەکان دەکات، بە ئامانجی ئاسانکاری لە جوڵەی تیمە مەیدانییەکان و دەستەبەرکردنی سەلامەتی ئۆپەراسیۆنەکان، هەروەها هاوکاری لەگەڵ ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و تیمە خۆبەخشەکان دەکرێت لە جێبەجێکردنی هەڵمەتەکانی هۆشیارکردنەوەی کۆمەڵگا و دۆزینەوەی ناوچە پیسبووەکان و ئاگادارکردنەوە لێیان.
لە کۆتاییدا تیشکی خستە سەر ئەوەی کە ئەم هەماهەنگییە لە چوارچێوەی دیدگایەکی نیشتمانیدایە کە ئامانجی خێراکردنی ڕیتمی لادانی مین، و کەمکردنەوەی زیانە گیانییەکان، و پشتگیریکردنی هەوڵەکانی گەشەپێدان و ئاوەدانکردنەوەیە لە ناوچە زیانلێکەوتووەکان، بە مەبەستی بەدیهێنانی ژینگەیەکی ئارامتر و سەقامگیرتر بۆ هاووڵاتیان.