بەغدا – INA- نەساڕ حاکم
ناوەندە سیاسی و ئەکادیمییەکانی عێراق جەختیان کردەوە کە داواکارییەکەی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، عەلی زەیدی بۆ نێردە دیپلۆماسییەکان بۆ گەڕانەوەیان بۆ بەغدا، پەیامێکی دڵنیاکەرەوەی سیاسی و ئەمنییە کە ڕەنگدانەوەی ئاڕاستەی حکومەتە نوێیەکەیە بەرەو بەهێزکردنی سەقامگیری و کرانەوەی دەرەکی، هاوکات ئاماژەیان بەوە کرد کە گەڕانەوەی باڵیۆزخانە و کۆمپانیا بیانییەکان لە قۆناغی داهاتوودا هێزێکی سیاسی و ئابووری بە عێراق دەبەخشێت و دەرفەتەکانی گەشەپێدان و سەقامگیری ناوخۆیی بەردەوام بەهێز دەکات.
لەم چوارچێوەیەدا، پەرلەمانتار لە هاوپەیمانی ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان، ناسر تورکی بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاند: "حکومەتی نوێ بە سەرۆکایەتی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، عەلی زەیدی، بایەخێکی گەورە بە پەرەپێدانی پەیوەندییە دەرەکییەکانی عێراق دەدات"، ئاماژەی بەوەش کرد کە "گەڕانەوەی ئەو نێردە دیپلۆماسییانەی کە لە ماوەی گرژییە ناوچەیییەکاندا وڵاتیان جێهێشتبوو، بووەتە پێویستییەک لە ژێر ڕۆشنایی وەستانی شەڕی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و کۆماری ئیسلامی ئێراندا".
تورکی ئاماژەی بەوەشکرد، "عێراق خاوەنی پەیوەندی نێودەوڵەتی هاوسەنگ و گرنگە، و حکومەت کاردەکات بۆ فراوانکردنی ئەم پەیوەندییانە لەگەڵ وڵاتانی ناوچەکە و جیهان بەشێوەیەک کە خزمەت بە بەرژەوەندییە نیشتمانییەکان بکات"، لایەنێکی تریشەوە ئاماژەی بەوە کرد کە "بەردەوامبوونی نەبوونی هەندێک لە نێردەکان هیچ پاساوێکی نییە لە قۆناغی ئێستادا".
جەختیشی کردەوە کە "ئەو سیاسەتی کرانەوەیەی کە حکومەت پەیڕەوی دەکات، ڕەنگدانەوەی ئەرێنی لەسەر بارودۆخی ئابووری، ئەمنی و سیاسی دەبێت، و ڕۆڵی ناوچەیی و نێودەوڵەتی عێراق بەهێز دەکات، وەک دەوڵەتێکی میحوەری کە هەوڵی بنیادنانی پەیوەندی لەسەر بنەمای بەرژەوەندی هاوبەش و هاوسەنگی لە مامەڵەکردن لەگەڵ لایەنە جیهانییە جیاوازەکاندا دەدات".
لەلایەن خۆیەوە، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران، پەرلەمانتار عالیە نوسەیف بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاند، "حکومەتی عەلی فالح زەیدی بەردەوامە لە تەواوکردنی پێکهاتەی وەزاری خۆی دوای پشووی جەژن"، ئاماژەی بەوەش کرد کە "قۆناغی داهاتوو شایەتی جووڵەی سیاسی و دیپلۆماسی بەرفراوان دەبێت بۆ بەهێزکردنی پێگەی عێراق لەسەر ئاستی ناوچەیی و نێودەوڵەتی".
تەئکیدیشی کردەوە کە "حکومەت سەرکەوتوو بووە لە تێپەڕاندنی نیوەی کابینەی وەزاری کۆیەک (نیوە کۆ یەک)، و چاوەڕوان دەکرێت دوای جەژن دەنگدان لەسەر وەزارەتە ماوەکان و جێگرانی سەرۆک وەزیران تەواو بکرێت، دوای کۆتایی هاتنی گفتوگۆ چڕەکانی نێوان کوتلە سیاسییەکان".
وتیشی: "سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران پەیامی گرنگی ناردووە کە تێیدا جەخت دەکاتەوە عێراق نابێتە بەشێک لە سیاسەتی جەمسەرگیری، بەڵکو بەرەو تێکەڵبوون لەگەڵ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و ناوچەیی هەنگاو دەنێت بەپێی پرەنسیپی بەرژەوەندی هاوبەش و مامەڵەی هاوشێوە، بەشێوەیەک کە بەرژەوەندییەکانی عێراق بپارێزێت و گەلی عێراق لە هەر زیانێک بەدوور بگرێت".
ڕوونیشی کردەوە کە "حکومەت بە هەنگاوی گرنگدا دەڕوات کە ڕەنگدانەوەی ئەرێنی لەسەر واقیعی عێراق دەبێت، و قۆناغی داهاتوو شایەتی جووڵەیەکی دیپلۆماسی بەرفراوان دەبێت لەگەڵ وڵاتانی جیهان، بەتایبەتی لەگەڵ خاوەن بڕیارەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بە ئامانجی ڕوونکردنەوەی سروشتی دۆخی عێراق و پێشکەشکردنی پەیامی دڵنیاکەرەوە سەبارەت بە حکومەت و پێکهاتەکانی گەلی عێراق"، ئاماژەی بەوەش کرد کە "ئەم جووڵانە ئامانجیان هێنانەکایەی وەرچەرخانێکی جۆرییە بۆ عێراق و بەهێزکردنی تێکەڵبوونی لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا".
لەلایەکی ترەوە، شیکەرەوەی سیاسی، موجاشع تەمیمی بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاند: "ئەم پەیامە تەنها بۆ نێردە دیپلۆماسییەکان نییە، بەڵکو بۆ ناوخۆی عێراق و وڵاتانی ناوچەکە و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیشە، و ڕەنگدانەوەی ئارەزووی حکومەتە بۆ دووبارە چەسپاندنەوەی وێنەی بەغدا وەک پایتەختێکی سەقامگیر و توانا بەسەر پاراستنی پابەندبوونە نێودەوڵەتییەکانیدا".
ئاماژەی بەوەش کرد کە "یەکەم تاقیکردنەوە بۆ هەر حکومەتێکی نوێ بریتییە لە توانای لەسەر بەهێزکردنی شکۆی دەوڵەت و سنووردارکردنی چەک لە دەستی دەوڵەتدا".
تەمیمی وتیشی: "هەڵبژاردنی سەرۆک وەزیران بۆ دەستپێکردنی کارەکانی بە پەیامێکی دڵنیاکەرەوە لەبری گرژکردن، هەنگاوێکی ئەرێنییە کە پیشاندەری تێگەیشتنە لە قەبارەی ئەو تەحەدایانەی کە کاریگەرییان لەسەر پەیوەندییە دەرەکی و وەبەرهێنانەکانی عێراق هەبووە"، ئاماژەی بەوەش کرد کە "گەڕانەوەی نێردە دیپلۆماسییەکان بە تەواوی چالاکییەکانیانەوە بەشدار دەبێت لە بووژاندنەوەی ئابووری و ڕاکێشانی وەبەرهێنان و پاڵپشتی نێودەوڵەتی".
جەختیشی کردەوە کە "سەرکەوتنی ئەم دەستپێشخەرییە بەستراوەتەوە بە توانای حکومەت لە دابینکردنی ژینگەیەکی ئارام و ڕێگریکردن لە هەر هەڕەشەیەکی داهاتوو، بە جۆرێک کە بیسەلمێنێت بەغدا بووەتە شارێکی ئارام و سەقامگیر لەبەردەم سەرجەم نێردە دیپلۆماسییەکانی کە تێیدا کاردەکەن".
لەلایەن خۆیەوە، شیکەرەوەی سیاسی، محەمەد سەڵاح تورکی جەختی کردەوە کە داواکارییەکەی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، عەلی زەیدی بۆ نێردە دیپلۆماسییەکان بۆ گەڕانەوەیان بۆ بەغدا، پەیامێکی دڵنیاکەرەوەی گرنگە و گوزارشت لە ئاڕاستەی حکومەت دەکات بەرەو بەهێزکردنی سەقامگیری و فراوانکردنی ئاسۆکانی هاوکاری لەگەڵ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا.
تورکی بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA)ی ڕاگەیاند: "ڕۆیشتنی ژمارەیەک لە نێردە دیپلۆماسییەکان لە ماوەی ڕابردوودا بەهۆی گرژییە ئەمنییەکان و ئەو هێرشانە بوو کە هەندێک شوێن بەخۆیانەوە بینییان، ئەمەش وای لە هەندێک وڵات کرد پێداچوونەوە بە بوونی خۆیان لە عێراقدا بکەن لە ترسی فراوانبوونی مەودای ئەو هەڕەشانە"، ڕوونیشیکردەوە کە "قۆناغی ئێستا پێویستی بە دووبارە بنیادنانەوەی متمانە هەیە لە نێوان عێراق و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا".
وتیشی: "ئەو هەنگاوەی کە سەرۆک وەزیران لە سەرەتای کارەکانیدا هاویشتی، ئاماژەیە بۆ ئارەزووی حکومەت بۆ کردنەوەی ئاسۆیی نوێی هاوکاری و بەشداریکردن لەگەڵ وڵاتە جیاوازەکاندا، بە وڵاتانی ئەوروپی و وڵاتانی دراوسێشەوە"، ئاماژەی بەوەش کرد کە "عێراق خاوەنی پێکهاتەی سیاسی و ئابووری گرنگە کە شایستەی دەکات بۆ یاریکردنی ڕۆڵێکی ناوچەیی کارا".
تورکی ڕوونی کردەوە کە "ئەم پەیامە ئەرێنییە، هاوتەریب لەگەڵ جووڵە سیاسییە ناوخۆییەکان، ڕەنگدانەوەی هەبوونی ئاڕاستەیەکە بەرەو بەهێزکردنی هاوبەشی لە نێوان هێزە سیاسییەکان و تەواوکردنی پێکهێنانی حکومەت، ئەمەش پەیامی دڵنیاکەرەوە بۆ ناوخۆ و دەرەوەش بە یەکەوە دەنێرێت".
جەختیشی کردەوە کە "گەڕانەوەی نێردە دیپلۆماسییەکان بەشدار دەبێت لە بەهێزکردنی پەیوەندییە دووقۆڵییەکان و پەرەپێدانی هاوکاری ئابووری و سیاسی"، تیشکی خستە سەر "گرنگی دابینکردنی دەستەبەرە ئەمنییە پێویستەکان بۆ مسۆگەرکردنی بەردەوامبوونی کارەکانیان بە شێوەیەکی سەقامگیر لە ناوخۆی وڵاتدا، بە شێوەیەک کە متمانەی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە عێراق بەهێز بکات و هانی گەڕانەوەی چالاکی دیپلۆماسی تەواو بدات بۆ بەغدای پایتەخت".
شایەنی باسە کە سەرۆک وەزیران، عەلی زەیدی لە ماوەی گوتارەکەیدا لە ناو ئەنجومەنی نوێنەران لە کاتی متمانە پێدانی حکومەتەکەی، جەختی کردەوە کە حکومەت کاردەکات بۆ دەستەبەرکردنی ئاسایشی سەرجەم نێردە دیپلۆماسییەکان لە ئەنجامدانی کارەکانیاندا، و داوای لە نێردەکان کرد بگەڕێنەوە بۆ کارکردن لە بەغدا.