بەغداد - INA
وەزارەتی ژینگە، ئەمڕۆ چوارشەممە، گرنگترین چالاکییەکانی لە بواری ڕووپێوی و لادانی مین لە زەوییە پڕۆژە ستراتیژییەکان و ڕادەستکردنیان بە لایەنە جێبەجێکارەکان لە پارێزگاکانی باشوور ڕاگەیاند.
بریکاری کارگێڕی و بەڕێوەبەری گشتیی فەرمانگەی کاروباری مین ئیكتیفا مەزهەر حەسناوی، لە بەیاننامەیەکدا کە بۆ ئاژانسی هەواڵی عێراقی ناردووە، ڕایگەیاند: "فەرمانگەکەی لە ڕێگەی ناوەندی هەرێمیی باشوور، لە ماوەکانی ڕابردوودا پڕۆژەی گرنگی وزە و مرۆیی لەسەر ئاستی سەرپەرشتیکردن و چاودێریکردنی چالاکییەکانی ڕووپێوی و لادان و ئازادکردنی زەوییەکان بۆ بەرژەوەندی لایەنە سوودمەندەکان ئەنجامداوە، وەک پڕۆژەی پترۆکیمیایی 'نەبراس' لە پارێزگای بەسرە کە ڕووبەرەکەی نزیکەی (١٣) کیلۆمەتر دووجایە، کە بە تەواوی بە هەوڵی نیشتمانی پاککراوەتەوە بێ ئەوەی هیچ بارگرانییەکی دارایی گەورە بخرێتە سەر دەوڵەت، و دواتر ڕادەستی وەزارەتی پیشەسازی و کانزاکان کراوە."
ئاماژەی بەوەشکرد: "ڕووبەری (٢٢) کیلۆمەتر دووجا لە پارێزگای بەسرە بۆ بەرژەوەندی کۆمپانیای 'تۆتاڵ'ی فەڕەنسی پاککراوەتەوە، بە مەبەستی دروستکردنی گەورەترین وێستگەی بەرهەمهێنانی کارەبا لە وزەی خۆر بە توانای (١٠٠٠) مێگاوات."
لەلایەکی تریشەوە، نەبراس فاخیر مەترود، بەڕێوەبەری ناوەندی هەرێمیی باشوور ڕایگەیاند: "ناوەندەکە سەرپەرشتی ڕووپێوی و پاککردنەوەی نزیکەی (٢٩٥) کم لە ڕێڕەوی پڕۆژەی بەستنەوەی کارەبای کەنداوی کردووە بۆ بەرژەوەندی وەزارەتی کارەبا، هەروەها سەرپەرشتی و چاودێری کارەکانی ڕووپێوی و لادانی مینی کردووە لە دەوروبەری کێڵگە نەوتییەکانی زوبێر، ڕومەیلە، ڕۆژئاوای قوڕنە (١ و ٢)، جگە لە کێڵگەی فەیحا."
مەترود جەختیکردەوە: "بەدیهێنانی ڕێژەی پێشکەوتووی جێبەجێکردن لە کارەکانی سەرپەرشتیکردن و چاودێریکردنی چالاکییەکانی ڕووپێوی و لادانی مین بۆ بڕگەی هێڵی ئاسنی بەسرە - شەلامجە کە درێژییەکەی نزیکەی (٣٦) کم و پانییەکەی (٢٠٠) مەترە بۆ بەرژەوەندی وەزارەتی گواستنەوە، کە چاوەڕوان دەکرێت لە مانگی داهاتوودا ئەم کارانە بە شێوەیەکی کۆتایی تەواو ببن."
ئاماژەی بەوەشکرد، "ڕێڕەوی کێبڵی دەریایی تیشکیی (ئەفریقا / ٢) بۆ بەرژەوەندی وەزارەتی پەیوەندییەکان بە درێژی (٥.٣) کم پاککراوەتەوە، هەروەها نزیکەی (١٥) کیلۆمەتر دووجا لە زەوییە کشتوکاڵییەکان لەسەر داوای هاووڵاتییان پاککراونەتەوە، لەگەڵ پاککردنەوەی نزیکەی (٣٤) کیلۆمەتر دووجا بە مەبەستی وەبەرهێنانی ئەو زەوییانە بۆ کاروباری کشتوکاڵی و گەشەپێدانی سامانی ئاژەڵ."
بەردەوام بوو و وتی: "هەروەها نزیکەی (٥٠) کیلۆمەتر دووجا بۆ بەرژەوەندی فەرمانگەی خانووبەرەی دەوڵەت و بەڕێوەبەرایەتی شارەوانییەکان پاککراوەتەوە بە مەبەستی دابەشکردنی یەکەی نیشتەجێبوون بەسەر فەرمانبەرانی دەوڵەت لە سەرجەم پارێزگاکانی باشوور، کە تێیدا کارەکانی سەرپەرشتیکردن و چاودێریکردن لەلایەن ناوەندەکەیەوە بۆ چالاکییەکانی ڕووپێوی و لادانی مین لەو ڕووبەرانە ئەنجامدراوە."
تیشکی خستە سەر ئەوەی کە "کارەکانی ڕووپێوی بۆ پڕۆژەی ئاوی خزر و دەراجی بۆ بەرژەوەندی وەزارەتی ئاوەدانکردنەوە ئەنجامدراوە، کە تێیدا ناوچەکە بە ڕووبەری زیاتر لە (١٤) کیلۆمەتر دووجا ڕووپێوی بۆ کراوە و ڕادەستی لایەنی سوودمەند کراوە، جگە لە ڕووپێوی و پاککردنەوەی مین و پاشماوە جەنگییەکانی پڕۆژەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ناسریە کە ڕووبەرەکەی زیاتر لە (٨) کیلۆمەتر دووجایە."
ئەوەشی وەبیرهێنایەوە کە "ناوەندەکە سەرپەرشتی جێبەجێکردنی هەڵمەتەکانی هۆشیارکردنەوە و ڕێنمایی تایبەت بە مەترسییەکانی تەقەمەنییە جەنگییەکانی کردووە کە زیاتر لە (١٠٠) هەزار کەس لە ماوەی سێ ساڵی ڕابردوودا سوودمەند بوون، جگە لە مەشقپێکردنی نزیکەی (١٢٠) کەس ساڵانە لە کادیرانی وەزارەتی پەروەردە و وەزارەتی وەرزش و لاوان، لەگەڵ ئەنجامدانی بەدواداچوون و دابینکردنی پێداویستییە پێویستەکانی پەیوەست بە توێژی قوربانیانی تەقەمەنییە جەنگییەکان."